Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanır. Dört şart aranır. Evliliğin en az bir yıl sürmesi, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi, hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasıdır. Taraflar protokol hazırlar. Protokolde nafaka, tazminat, velayet, kişisel ilişki ve mal paylaşımı yer alır. Hakim protokolü uygun bulmazsa gerekli değişikliği önerebilir. Bu değişiklik taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir. Anlaşmalı boşanmada kusur araştırılmaz ve tanık dinlenmez. Dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Karar kesinleşmeden nüfusa işlenmez, istinaf süresi iki haftadır.
Yayın tarihi: 14 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Tek Duruşmada Biten Dava ve Tek Satırlık Hata
Anlaşmalı boşanma hukuk sisteminin en hızlı davalarından biridir. Çoğu dosya tek duruşmada biter.
Ancak hız bir risk taşır. Protokol aceleyle yazılır. Mal paylaşımı atlanır ya da nafaka maddesi belirsiz bırakılır.
Karar kesinleştikten sonra protokolü değiştirmek mümkün değildir. Atlanan hak için yeni bir dava gerekir, bazı taleplerde ise hak tamamen kaybedilir.
Bu yazıda anlaşmalı boşanma davası şartlarını ve protokolün nasıl kurulması gerektiğini açıklıyoruz.
Anlaşmalı Boşanma Nedir? TMK 166/3
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaşarak mahkemeye başvurmasıdır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasıdır.
Türk Medeni Kanunu m.166/3
Kanun hükmü
Bu fıkrada kusur araştırılmaz. Taraflar birbirini kusurlu göstermek zorunda değildir. Mahkeme yalnızca irade serbestliğini ve düzenlemenin uygunluğunu denetler.
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Hukuki dayanak | TMK m.166/3 |
| Evlilik süresi şartı | En az 1 yıl |
| Başvuru şekli | Birlikte başvuru veya davanın kabulü |
| Hakimin dinlemesi | Taraflar bizzat dinlenir, vekil yeterli değildir |
| Protokol | Mali sonuçlar ve çocukların durumu düzenlenir |
| Kusur araştırması | Yapılmaz |
| Tanık | Dinlenmez |
| Görevli mahkeme | Aile mahkemesi |
| Duruşma sayısı | Genellikle tek duruşma |
| İstinaf süresi | Gerekçeli kararın tebliğinden 2 hafta |
Aranan Dört Şart
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir. Eksiklik davanın reddine ya da çekişmeliye dönüşmesine yol açar.
Dört şart
- Evliliğin en az bir yıl sürmesi. Süre evlenme tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Bir yıldan kısa evliliklerde bu yol kapalıdır.
- Birlikte başvuru veya kabul. Eşler birlikte dava açabilir. Ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul eder.
- Hakimin tarafları bizzat dinlemesi. Hakim her iki tarafı da duruşmada dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmek zorundadır.
- Düzenlemenin hakim tarafından uygun bulunması. Mali sonuçlar ve çocukların durumuna ilişkin protokol mahkemece denetlenir.
Kritik nokta
Vekil dinlenmesi yeterli değildir
Protokolde Bulunması Gerekenler
Protokol, boşanmanın tüm sonuçlarını düzenleyen yazılı anlaşmadır. Eksik protokol en sık karşılaşılan sorundur.
Protokolde yer alması gerekenler
- Boşanma iradesi. Tarafların boşanmayı karşılıklı olarak kabul ettiği açıkça yazılır.
- Velayet. Ortak çocukların velayetinin kime verileceği belirtilir.
- Kişisel ilişki. Velayeti almayan ebeveynin çocukla görüşme gün, saat, resmi tatil ve yarıyıl düzeni ayrıntılı yazılır.
- İştirak nafakası. Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenecek aylık tutar ve artış oranı belirlenir.
- Yoksulluk nafakası. Ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse tutarı ve artış ölçütü yazılır. Talep edilmiyorsa bundan feragat edildiği açıkça belirtilir.
- Maddi ve manevi tazminat. İstenip istenmediği açıkça yazılır. İstenmiyorsa feragat kayda geçirilir.
- Mal paylaşımı. Taşınmaz, araç, banka hesapları ve ev eşyasının paylaşımı tek tek belirtilir.
- Yargılama giderleri ve vekalet ücreti. Kimin üzerinde kalacağı yazılır.
- Tarih ve imzalar. Her iki taraf protokolün her sayfasını imzalar.
Nafaka artış oranında ölçüt belirtilmemesi uygulamada sorun yaratır. Tüketici fiyat endeksi ya da benzer bir ölçüt yazılması sonraki uyuşmazlıkları önler. Resmi oranlar Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden takip edilebilir.
Avukata Sor
Duruşma Nasıl Geçer?
Anlaşmalı boşanma duruşması kısa sürer. Ancak her aşama tutanağa geçirilir.
Duruşmanın akışı
- Kimlik tespiti. Tarafların kimlikleri kontrol edilir ve duruşmada bizzat bulundukları tutanağa geçirilir.
- Boşanma iradesinin sorulması. Hakim her iki tarafa ayrı ayrı boşanmak isteyip istemediğini sorar.
- İrade serbestliğinin denetimi. Beyanların baskı altında olmadığı değerlendirilir.
- Protokolün okunması. Protokol maddeleri tarafların huzurunda değerlendirilir.
- Kabul beyanı. Taraflar protokolü kabul ettiklerini beyan eder ve tutanak imzalanır.
- Karar. Hakim protokolü uygun bulursa boşanmaya hükmeder.
Ortak çocuk varsa hakim çocuğun menfaatini ayrıca değerlendirir. Gerekli görürse sosyal inceleme raporu isteyebilir. Bu durumda dosya ikinci duruşmaya kalır.
Hakim Protokolü Onaylamazsa Ne Olur?
Hakim protokolü olduğu gibi kabul etmek zorunda değildir. Kanun ona değişiklik önerme yetkisi verir.
Olası sonuçlar
- Değişiklik önerisi. Hakim tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek gerekli gördüğü değişikliği önerir. Taraflar kabul ederse boşanmaya hükmedilir.
- Değişikliğin kabul edilmemesi. Taraflar öneriyi kabul etmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
- Çekişmeliye dönüşme. Taraflardan biri duruşmada beyanından dönerse ya da anlaşma bozulursa dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder.
- Delil aşamasına geçiş. Çekişmeliye dönüşen davada taraflara delil bildirmeleri için süre verilir ve kusur araştırması başlar.
Hakimin en sık müdahale ettiği maddeler çocuklara ilişkin olanlardır. Velayetin çocuğun menfaatine aykırı düzenlenmesi ya da kişisel ilişkinin yetersiz belirlenmesi düzeltilir. Çocuk haklarına ilişkin genel çerçeve için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kaynaklarına bakılabilir.
Protokole Yazılmayan Talepler ve Mal Paylaşımı
Protokolde yer almayan taleplerin akıbeti farklıdır. Bazıları tamamen düşer, bazıları için yeni dava açılabilir.
Protokolde atlanan taleplerin durumu
- Yoksulluk nafakası. Protokolde feragat edilmişse sonradan istenemez. Hiç değinilmemişse boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde dava açılabilir.
- Maddi ve manevi tazminat. Aynı şekilde feragat varsa istenemez. Feragat yoksa bir yıllık zamanaşımı süresi işler.
- İştirak nafakası. Çocuğun hakkı olduğundan feragat edilemez. Her zaman dava açılabilir ve artırımı istenebilir.
- Velayet ve kişisel ilişki. Koşullar değişirse değiştirilmesi her zaman istenebilir. Protokol bu konuda bağlayıcı değildir.
- Mal rejimi tasfiyesi. Protokolde düzenlenmemişse boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı dava ile istenebilir. Bu alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.
Önemli ayrım
Çocuğun hakkından feragat edilemez
Mal paylaşımının hesaplanması için boşanmada mal paylaşımı yazımızı, nafaka kuralları için yoksulluk nafakası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kesinleşme, Nüfus İşlemi ve Vazgeçme
Boşanma kararı verilmesi tek başına yeterli değildir. Hüküm kesinleşmeden hukuki sonuç doğurmaz.
Karar sonrası süreç
- Gerekçeli kararın yazılması. Kısa karardan sonra gerekçeli karar yazılır ve taraflara tebliğ edilir.
- İstinaf süresi. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir.
- Feragat ile hızlandırma. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse karar daha hızlı kesinleşir.
- Kesinleşme şerhi. Mahkeme kararın kesinleştiğini şerh eder.
- Nüfusa tescil. Karar nüfus müdürlüğüne gönderilir ve kayıtlara işlenir. Boşanma bu işlemle resmen görünür hale gelir.
Kesinleşmeden önce taraflar davadan vazgeçebilir. Bu halde evlilik devam eder. Vazgeçme beyanının mahkemeye bildirilmesi gerekir.
Kadın, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Menfaati bulunduğunu ispatlayan ve kocası izin veren kadın, talep halinde kocasının soyadını taşımaya devam edebilir.
Sık Yapılan Hatalar
Anlaşmalı boşanmada hatalar genellikle protokol metninde yapılır. Birkaç satırlık eksiklik yıllar sonra sorun yaratır.
Kaçınılması gereken hatalar
- Mal paylaşımının atlanması. Protokolde mal rejimine değinilmemesi sonradan ayrı dava gerektirir.
- Nafaka artış ölçütünün yazılmaması. Artış oranı belirtilmezse her yıl artırım davası açmak gerekir.
- Kişisel ilişkinin belirsiz bırakılması. Görüşme günleri, saatleri ve tatil düzeni yazılmazsa icra aşamasında uyuşmazlık çıkar.
- Feragatin açıkça yazılmaması. Talep edilmeyen haklardan feragat edildiği belirtilmezse sonradan dava açılabilir.
- Ev eşyasının sayılmaması. Taşınır malların listesinin olmaması teslim aşamasında sorun doğurur.
- Duruşmaya katılmama. Taraflardan birinin duruşmada bulunmaması halinde anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
- Protokolün imzalanmaması. Her sayfanın her iki tarafça imzalanması gerekir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- Nüfus kayıt örneği ve evlenme cüzdanı fotokopisi.
- Varsa hazırladığınız protokol taslağı.
- Taşınmaz tapu kayıtları ve araç ruhsat bilgileri.
- Banka hesapları ve varsa kredi bilgileri.
- Her iki tarafın gelir durumuna ilişkin bilgi.
- Çocukların okul ve bakım giderlerine ilişkin bilgi.
Anlaşma sağlanamazsa çekişmeli boşanma davası yolu izlenir. Bu halde kusur ispatı ve delil toplama aşaması devreye girer.
Kırıkkale’de Anlaşmalı Boşanma Davanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma nedir?
Eşlerin boşanma ve sonuçları konusunda uzlaşarak mahkemeye başvurmasıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanır. Kusur araştırılmaz, tanık dinlenmez ve dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır.
Anlaşmalı boşanma için kaç yıl evli olmak gerekir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması zorunludur. Süre evlenme tarihinden dava tarihine kadar hesaplanır. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün olmaz, çekişmeli dava açılması gerekir.
Anlaşmalı boşanma kaç duruşmada biter?
Genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Ortak çocuk varsa ve hakim sosyal inceleme raporu isterse dosya ikinci duruşmaya kalabilir. Karar kesinleşmeden nüfusa işlenmez.
Anlaşmalı boşanmada duruşmaya katılmak zorunlu mu?
Evet. Kanun hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini arar. Vekilin beyanı tek başına yeterli değildir. Eşlerden biri duruşmada bulunmazsa anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer alır?
Boşanma iradesi, velayet, kişisel ilişki düzeni, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yer alır. Talep edilmeyen haklardan feragat edildiği açıkça yazılmalıdır.
Hakim protokolü değiştirebilir mi?
Evet. Hakim tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya hükmedilir, kabul edilmezse anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
Protokolde mal paylaşımı yazılmazsa ne olur?
Mal rejiminin tasfiyesi protokolde düzenlenmemişse boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava ile istenebilir. Katılma alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir. Bu nedenle mal paylaşımının protokolde açıkça düzenlenmesi önerilir.
Anlaşmalı boşanma çekişmeliye dönüşebilir mi?
Evet. Taraflardan biri duruşmada beyanından dönerse ya da protokolde anlaşma bozulursa dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder. Bu halde taraflara delil bildirme süresi verilir ve kusur araştırması başlar.
Anlaşmalı boşanmada nafakadan feragat edilebilir mi?
Yoksulluk nafakası eşin kişisel hakkı olduğundan protokolle feragat edilebilir ve bu feragat bağlayıcıdır. İştirak nafakası ise çocuğun hakkıdır, ebeveyn çocuk adına feragat edemez ve her zaman dava açılabilir.
Anlaşmalı boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin geçmesiyle kesinleşir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse karar daha hızlı kesinleşir. Kesinleşme şerhinden sonra karar nüfus kayıtlarına işlenir.
