Kırıkkale AİHM Avukatı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuruda hukuki destek

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Sözleşmede güvence altına alınan hakların devlet tarafından ihlal edildiği iddialarını inceler. Türkiye bakımından başvuru, kural olarak Anayasa Mahkemesi kararından sonra ve dört ay içinde yapılır.

Kırıkkale avukat kadrosuyla Kuzucu Hukuk Bürosu; iç hukuk yollarını tüketmiş kişilere başvuru formunun hazırlanması, geçici tedbir talebi, Hükümet görüşlerine cevap ve ihlal kararı sonrası yeniden yargılama aşamalarında hukuki destek vermektedir.

0318 224 30 70 0532 701 82 23

Hangi durumlarda AİHM'ye başvurulur?

Sözleşme veya protokollerinde tanınan haklarının bir taraf devletçe ihlal edildiğini iddia eden her gerçek kişi, hükümet dışı kuruluş veya kişi grubu AİHM'ye başvurabilir (AİHS m.34). Başvuru devlete karşı yapılır; özel kişilere karşı başvuru yapılamaz.

Adil yargılanma hakkı (m.6): Makul sürede yargılanma, gerekçeli karar, mahkemeye erişim ve kesinleşen kararların uygulanması.
Özgürlük ve güvenlik hakkı (m.5): Hukuka aykırı gözaltı ve tutuklama, tutukluluğun süresi ve denetimi.
Özel ve aile hayatına saygı (m.8): Kişisel veriler, haberleşmenin denetlenmesi, konut dokunulmazlığı ve aile birliği.
İfade özgürlüğü (m.10): Görüş açıklama, basın ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle verilen cezalar.
Mülkiyet hakkı (1 No'lu Protokol m.1): Kamulaştırma, el koyma ve mülkiyetten yararlanmanın kısıtlanması.

Önemli: AİHM, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruyu Türkiye bakımından tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul etmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesine başvurmadan doğrudan AİHM'ye yapılan başvurular kural olarak kabul edilemez bulunur.

Kabul edilebilirlik şartları ve dört aylık süre

AİHM'ye yapılan başvuruların büyük bölümü kabul edilebilirlik aşamasında sonuçlanır; bu nedenle şartların başvurudan önce dikkatle değerlendirilmesi gerekir.

İç hukuk yollarının tüketilmesiAİHM'ye ancak iç hukuk yolları tüketildikten sonra başvurulabilir. Şikâyetin özü iç hukukta da ileri sürülmüş olmalıdır (AİHS m.35/1).
Dört aylık süreBaşvuru, kesin iç hukuk kararından itibaren dört ay içinde yapılır. Bu süre 15 No'lu Protokol ile altı aydan dört aya indirilmiştir (AİHS m.35/1).
Mağdur sıfatıBaşvurucu, ihlalden doğrudan etkilenen kişi olmalıdır. İhlal iç hukukta tanınmış ve yeterli şekilde giderilmişse mağdur sıfatı ortadan kalkabilir (AİHS m.34).
Önemli zararBaşvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvurular, insan haklarına saygı incelemeyi gerektirmedikçe kabul edilemez bulunabilir (AİHS m.35/3-b).

Anayasa Mahkemesi kararı tebliğ edildi mi?Dört aylık süre kesin kararla başlar; kararı ve dosyanızı birlikte değerlendirelim.

0318 224 30 70

Başvuru formu ve usul

AİHM'ye başvuru, Mahkemenin resmi başvuru formu doldurularak ve gerekli belgeler eklenerek posta yoluyla Strazburg'a gönderilir.

Eksiksiz form: Formda istenen bilgilerin tamamı yazılmalı, ilgili karar ve belgelerin örnekleri eklenmelidir. Eksik formlar incelemeye alınmaz ve süreyi durdurmaz (AİHM İçtüzüğü m.47).
Dil: Başvuru Türkçe yapılabilir. Başvurunun Hükümete bildirilmesinden sonraki aşamada, kural olarak Mahkemenin resmi dillerinden biri kullanılır.
Temsil: Başvuru aşamasında avukat zorunlu değildir; ancak başvuru Hükümete bildirildikten sonra başvurucunun kural olarak bir avukatla temsil edilmesi gerekir (AİHM İçtüzüğü m.36).
Geçici tedbir: Yaşam hakkı veya işkence yasağı gibi telafisi imkânsız zarar tehlikesi bulunan istisnai hâllerde Mahkemeden geçici tedbir istenebilir (AİHM İçtüzüğü m.39).

AİHM kararı ve uygulanması

AİHM'nin ihlal kararları taraf devlet için bağlayıcıdır; kararın uygulanması Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesince denetlenir (AİHS m.46).

Aşama	Kural
Dostane çözüm	İnceleme sürecinde taraflar arasında dostane çözüm sağlanabilir; bu durumda başvuru kayıttan düşürülür (AİHS m.39).
Adil tazmin	Mahkeme ihlal tespit ederse, gerekli gördüğü hâllerde başvurucu lehine maddi ve manevi tazminat ile masraflara hükmeder (AİHS m.41).
Yeniden yargılama	İhlal kararına dayanılarak ceza davalarında CMK m.311/1-f, hukuk davalarında HMK m.375/1-ı uyarınca yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

AİHM başvurusu hakkında merak edilenler

Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için ayrıca değerlendirme yapılması gerekir.

AİHM'ye başvuru süresi ne kadardır?

Başvuru, kesin iç hukuk kararından itibaren dört ay içinde yapılmalıdır (AİHS m.35/1). Türkiye bakımından bu süre, kural olarak Anayasa Mahkemesi kararının öğrenilmesiyle başlar.

Anayasa Mahkemesine başvurmadan doğrudan AİHM'ye gidilebilir mi?

Kural olarak hayır. AİHM, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruyu tüketilmesi gereken etkili bir iç hukuk yolu saymaktadır. Bu yol tüketilmeden yapılan başvurular kabul edilemez bulunabilir.

AİHM başvurusu Türkçe yapılabilir mi, harç ödenir mi?

Evet, başvuru Türkçe yapılabilir. AİHM'ye başvuru için harç ödenmez. Başvurunun Hükümete bildirilmesinden sonraki aşamada ise kural olarak Mahkemenin resmi dillerinden biri kullanılır.

AİHM ihlal kararı verirse dava yeniden görülür mü?

İhlal kararına dayanılarak ceza davalarında CMK m.311/1-f, hukuk davalarında HMK m.375/1-ı uyarınca yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Mahkeme ayrıca başvurucu lehine adil tazmine hükmedebilir (AİHS m.41).

Diğer çalışma alanları

Tüm çalışma alanları

Kırıkkale Anayasa Mahkemesi avukatı, bireysel başvuru

AİHM başvurusunu birlikte değerlendirelim

Anayasa Mahkemesi kararı, tebliğ belgesi ve yargılama dosyasındaki önemli belgelerle büroda görüşme için randevu alabilirsiniz.

0318 224 30 70 Cep: 0532 701 82 23

Zafer Cd. Uslu İşhanı Kat: 1/11, Merkez / Kırıkkale · kuzucu.hukuk@hotmail.com