Yoksulluk nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz. Anayasa Mahkemesi, bu maddedeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı ve iptal hükmü dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Yoksulluk nafakası kaldırılmadı, yalnızca süresiz olma niteliği sona eriyor. Mevcut nafaka ödemeleri bu kararla kendiliğinden bitmez. Nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar. Yoksulluğun ortadan kalkması halinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır.
Yayın tarihi: 15 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
30 Haziran 2027 Tarihinin Anlamı
Yoksulluk nafakası yıllardır tartışılan bir konu. 2026 yılında bu tartışma hukuki bir sonuca bağlandı.
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
İptal hükmü hemen yürürlüğe girmiyor. Dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027 tarihinde etkili olacak. Bu süre içinde yasama organının yeni bir düzenleme yapması bekleniyor.
Bu yazıda yoksulluk nafakası kurallarını ve bu kararın ne anlama geldiğini açıklıyoruz.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe ödenen düzenli bir destektir. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenmiştir.
Türk Medeni Kanunu m.175
Kanun hükmü
Nafaka bir tazminat değildir. Amacı cezalandırmak değil, boşanma sonrası geçimi mümkün kılmaktır. Bu nedenle ödeyen tarafın kusurlu olması gerekmez.
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Hukuki dayanak | TMK m.175 |
| Talep eden | Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf |
| Kusur şartı | Talep edenin kusuru daha ağır olmamalı |
| Yükümlünün kusuru | Aranmaz |
| Miktar ölçütü | Yükümlünün mali gücü oranında |
| Talep süresi | Boşanma hükmünün kesinleşmesinden 1 yıl |
| Anayasa Mahkemesi kararı | “Süresiz olarak” ibaresi iptal, RG 30 Eylül 2026 |
| İptalin yürürlüğü | 30 Haziran 2027 |
| Kendiliğinden sona erme | Yeniden evlenme veya ölüm |
| Mahkeme kararıyla kalkma | Yoksulluğun sona ermesi, fiilen evli gibi yaşama |
Anayasa Mahkemesi Kararı ve Süresiz Nafaka
Karar kamuoyunda “nafaka kalktı” şeklinde yansıdı. Bu doğru değil. İptal edilen yalnızca iki kelime.
Kararın kapsamı
- İptal edilen. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresi.
- İptal edilmeyen. Yoksulluk nafakası kurumunun kendisi yürürlükte kalıyor.
- Yayım tarihi. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
- Yürürlük tarihi. İptal hükmü yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
- Ara dönem. Bu tarihe kadar mevcut hüküm uygulanmaya devam eder.
- Beklenen adım. Dokuz aylık süre, yasama organının süreye ilişkin yeni bir düzenleme yapması için tanınmıştır.
En çok sorulan soru
Mevcut nafakalar ne olacak?
Resmi Gazete metinlerine Resmî Gazete üzerinden ulaşabilirsiniz.
Nafakanın Dört Şartı
Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Aranan şartlar
- Boşanma kararı verilmiş olmalı. Evlilik devam ederken yoksulluk nafakası istenemez. Bu dönemde tedbir nafakası gündeme gelir.
- Talep edilmiş olmalı. Hakim kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmedemez. Talebin dava dilekçesinde ya da süresinde ileri sürülmesi gerekir.
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşülmeli. Yoksulluk ile boşanma arasında nedensellik bağı aranır.
- Kusur daha ağır olmamalı. Talep edenin kusuru diğer taraftan daha ağırsa nafakaya hükmedilmez. Eşit kusur halinde nafaka istenebilir.
Dördüncü şart çekişmeli boşanmalarda belirleyicidir. Kusur dengesi hem nafakayı hem tazminatı etkiler. Bu nedenle boşanma davasında kusur ispatı ayrı bir önem taşır.
Yoksulluk Nasıl Belirlenir?
Kanun yoksulluğu tanımlamaz. Ölçüt yargı kararlarıyla şekillenmiştir.
Yerleşik uygulamaya göre yoksulluk, kişinin kendi geliriyle zorunlu ihtiyaçlarını karşılayamaması halidir. Sürekli ve yeterli bir gelirin bulunmaması aranır.
Değerlendirmede dikkate alınanlar
- Düzenli gelirin varlığı. Maaş, emekli aylığı ya da kira geliri incelenir.
- Gelirin yeterliliği. Asgari düzeydeki bir gelirin tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmayacağı kabul edilir.
- Malvarlığı durumu. Üzerine kayıtlı taşınmaz ve araçlar sorgulanır.
- Çalışma gücü. Yaş, sağlık durumu ve mesleki nitelik değerlendirilir.
- Çocukların bakımı. Küçük çocuğun bakımını üstlenmenin çalışmaya etkisi dikkate alınır.
- Yaşam standardı. Evlilik süresince sürdürülen yaşam düzeyi göz önünde bulundurulur.
Mahkeme bu tespit için kurumlardan kayıt sorgular. Sosyal Güvenlik Kurumu, tapu müdürlüğü ve bankalar bu sorguların başında gelir. Sigortalılık kayıtlarına Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden ulaşılır.
Avukata Sor
Nafaka Miktarı Neye Göre Tespit Edilir?
Kanun sabit bir oran ya da tutar öngörmez. Hakim takdir yetkisini belirli ölçütlerle kullanır.
Miktarı belirleyen ölçütler
- Yükümlünün mali gücü. Kanun açıkça mali güç oranında nafakaya hükmedilmesini arar.
- Tarafların gelirleri. Her iki tarafın kazancı karşılaştırılır.
- Evliliğin süresi. Uzun süren evliliklerde talep daha güçlü değerlendirilir.
- Yaşam standardı. Evlilik içindeki yaşam düzeyi dikkate alınır.
- Yükümlünün diğer yükümlülükleri. Bakmakla yükümlü olduğu kişiler hesaba katılır.
- Hakkaniyet. Hakim tüm koşulları birlikte değerlendirir.
Ödeme biçimi
İrat mı, toptan mı?
Nafakanın Kaldırılması ve Azaltılması
Nafaka kararı sonsuza kadar değişmez değildir. İki farklı sona erme yolu vardır.
Kendiliğinden sona eren haller
Dava açmaya gerek olmayan haller
- Alacaklının yeniden evlenmesi. Nafaka kendiliğinden kalkar.
- Taraflardan birinin ölümü. Nafaka yükümlülüğü sona erer.
Mahkeme kararıyla kaldırılan haller
Dava açılması gereken haller
- Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama. Bu durumun ispatlanması gerekir.
- Yoksulluğun ortadan kalkması. İşe girme, miras kalması ya da düzenli gelir elde etme halleri buna girer.
- Haysiyetsiz hayat sürme. Bu hal de mahkeme kararıyla değerlendirilir.
Bunların yanında nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir. Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması ya da azaltılmasına karar verilir.
Usul şartı
Artırım ve azaltım davasında arabuluculuk zorunlu
Diğer Nafaka Türlerinden Farkı
Uygulamada nafaka türleri sık karıştırılır. Her birinin dayanağı ve süresi farklıdır.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası. Dava süresince ödenir. Hakim kendiliğinden hükmeder. Boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer.
- Yoksulluk nafakası. Boşanmadan sonra yoksulluğa düşecek eşe ödenir. Talep üzerine hükmedilir.
- İştirak nafakası. Velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkısıdır. Çocuğun hakkıdır, feragat edilemez.
- Yardım nafakası. Altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında yoksulluğa düşecek kişiye ödenir. Boşanmayla ilgisi yoktur.
İştirak nafakası çocuğun hakkı olduğundan ebeveyn bu haktan feragat edemez. Yoksulluk nafakası ise eşin kişisel hakkıdır ve protokolle feragat edilebilir. Bu ayrım anlaşmalı boşanmalarda belirleyicidir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Nafaka kararı icra edilebilir bir ilamdır. Ödenmemesi halinde iki yol açılır.
Başvurulabilecek yollar
- İlamlı icra takibi. Nafaka alacağı için icra takibi başlatılır. Maaş haczi ve malvarlığı haczi uygulanabilir.
- Tazyik hapsi. Nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında şikayet üzerine tazyik hapsi kararı verilebilir. Bu hapis üç ayı geçemez.
- Ödemeyle sona erme. Borç ödendiğinde tazyik hapsi kararı kalkar. Bu bir ceza değil, zorlama aracıdır.
- Birikmiş nafaka. Geçmiş dönem nafakaları da takip konusu yapılabilir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi.
- Varsa mevcut nafaka kararının örneği.
- Kendi gelir ve gider durumunuza ilişkin belgeler.
- Karşı tarafın gelirine ilişkin bildiğiniz bilgiler.
- Sağlık durumunuza ya da çalışma gücünüze ilişkin varsa belgeler.
- Çocukların bakımına ilişkin gider bilgileri.
Boşanma sürecinin tamamı için boşanma davası nasıl açılır, mali sonuçların hesaplanması için boşanmada mal paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Kırıkkale’de Nafaka Davanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası nedir?
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa ödenen düzenli destektir. Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenir. Talep eden tarafın kusuru daha ağır olmamalıdır. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması aranmaz.
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Yoksulluk nafakası kaldırılmadı. Anayasa Mahkemesi yalnızca 175. maddedeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı ve iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Mevcut nafakalar ne olacak?
Hâlen ödenen nafakalar bu kararla kendiliğinden sona ermez. Kesinleşmiş kararlarla bağlanan nafakalar geçerliliğini korur. Nafakanın kaldırılması ya da azaltılması için dava açılması ve koşulların değiştiğinin ispatlanması gerekir.
Kusurlu eş nafaka alabilir mi?
Kusurlu olmak tek başına engel değildir. Aranan şart, talep edenin kusurunun diğer taraftan daha ağır olmamasıdır. Eşit kusur halinde yoksulluk nafakası istenebilir. Kusuru daha ağır olan taraf ise nafaka alamaz.
Çalışan eş nafaka alabilir mi?
Belirleyici olan gelirin sürekli ve yeterli olup olmadığıdır. Yerleşik uygulamada asgari düzeydeki bir gelirin tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmayacağı kabul edilir. Mahkeme gelir, malvarlığı ve çalışma gücünü birlikte değerlendirir.
Yoksulluk nafakası ne kadar sürede istenir?
Boşanmadan doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu nedenle talebin boşanma davası içinde ileri sürülmesi en güvenli yoldur.
Nafaka alan taraf evlenirse ne olur?
Nafaka kendiliğinden kalkar, ayrıca dava açmaya gerek yoktur. Taraflardan birinin ölümü halinde de yükümlülük sona erer. Evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşama halinde ise mahkeme kararı gerekir.
Nafakanın azaltılması için ne yapmak gerekir?
Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın azaltılması istenebilir. Ancak bu talep 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk kapsamındadır, önce arabulucuya başvurulması zorunludur.
Nafaka ödenmezse hapis cezası var mı?
Nafaka hükmüne uymayan borçlu hakkında şikayet üzerine tazyik hapsi kararı verilebilir ve bu hapis üç ayı geçemez. Bu bir ceza değil, ödemeye zorlama aracıdır. Borç ödendiğinde karar kalkar.
Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası aynı mı?
Hayır. Yoksulluk nafakası boşanan eşe ödenir ve eşin kişisel hakkıdır, protokolle feragat edilebilir. İştirak nafakası ise çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenir, çocuğun hakkıdır ve ebeveyn çocuk adına feragat edemez.
