Boşanmada mal paylaşımı, 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejimine göre yapılır. Bu rejimde evlilik içinde çalışarak edinilen mallar edinilmiş mal sayılır. Miras, bağış ve evlilik öncesi mallar ise kişisel maldır. Her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Buna katılma alacağı denir. Katılma alacağı bir para alacağıdır, mal üzerinde doğrudan mülkiyet hakkı vermez. Tapunun kimin adına kayıtlı olduğu sonucu değiştirmez. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer, ancak mallar tasfiye anındaki değerlerine göre hesaplanır. Dava boşanma kararı kesinleşmeden karara bağlanamaz. Katılma alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir.
Yayın tarihi: 15 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Tapuda Tek İsim Var, Peki Mal Kimin?
Boşanma aşamasındaki en yaygın yanılgı şudur. Tapu kimin adınaysa ev onundur.
Hukuken durum farklıdır. Evlilik içinde çalışılarak alınan bir ev, tapuda tek eşin adına olsa bile tasfiyeye girer.
Diğer eş o malın mülkiyetini talep edemez. Ancak değerinin yarısı kadar para alacağı isteyebilir. Bu ayrım davanın tamamını belirler.
Bu yazıda boşanmada mal paylaşımı kurallarını hesaplama sırasıyla açıklıyoruz.
Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Türkiye’de yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Türk Medeni Kanunu’nun 218 ve devamı maddelerinde düzenlenir.
Eşler evlenirken ya da sonradan noterde mal rejimi sözleşmesi yapmamışsa bu rejim kendiliğinden uygulanır. Uygulamada çiftlerin büyük bölümü sözleşme yapmaz.
Tasfiyenin işleyiş sırası
- Malların ayrılması. Her eşin malları edinilmiş mal ve kişisel mal olarak ayrılır.
- Eklenecek değerlerin hesabı. Rejim sona ermeden önce karşılıksız yapılan devirler edinilmiş mallara eklenir.
- Denkleştirmenin yapılması. Bir mal grubundan diğerine yapılan katkılar hesaplanır.
- Borçların düşülmesi. Edinilmiş mallara ilişkin borçlar toplam değerden çıkarılır.
- Artık değerin bulunması. Kalan tutar her eş için ayrı ayrı belirlenir.
- Katılma alacağının hesaplanması. Her eş diğerinin artık değerinin yarısını ister.
- Mahsuplaşma. Karşılıklı alacaklar takas edilir, fark ödenir.
Sonuçta ortaya bir para alacağı çıkar. Mahkeme taşınmazın tapusunu devretmez. Bu nedenle katılma alacağı davası bir alacak davasıdır.
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Yasal mal rejimi | Edinilmiş mallara katılma (TMK m.218 ve devamı) |
| Uygulama başlangıcı | 1 Ocak 2002 |
| 2002 öncesi dönem | Mal ayrılığı rejimi, katkı payı alacağı |
| Edinilmiş mal | Çalışma karşılığı edinimler, SGK ödemeleri, kişisel malın geliri |
| Kişisel mal | Evlilik öncesi mallar, miras, bağış, manevi tazminat |
| Rejimin sona ermesi | Boşanma davasının açıldığı tarih |
| Değerlendirme anı | Tasfiye anındaki sürüm değeri |
| Katılma alacağı | Diğer eşin artık değerinin yarısı |
| Davanın niteliği | Para alacağı, mülkiyet hakkı vermez |
| Zamanaşımı | 10 yıl, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren |
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı
Tasfiyenin temeli bu ayrımdır. Yanlış sınıflandırma hesabı tamamen değiştirir.
Edinilmiş mallar
Türk Medeni Kanunu m.219 uyarınca edinilmiş mallar
- Çalışmasının karşılığı olan edinimler. Maaş, ücret ve serbest meslek kazancı buna dahildir.
- Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının yaptığı ödemeler.
- Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar.
- Kişisel malların gelirleri. Miras kalan dükkanın kirası edinilmiş maldır.
- Edinilmiş malların yerine geçen değerler. Satılan evin parasıyla alınan araç yine edinilmiş maldır.
Kişisel mallar
Türk Medeni Kanunu m.220 uyarınca kişisel mallar
- Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya.
- Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan mallar. Evlilik öncesi alınan ev kişisel maldır.
- Miras yoluyla veya karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen mallar. Bağış ve hibe buna dahildir.
- Manevi tazminat alacakları.
- Kişisel malların yerine geçen değerler.
İspat kuralı
Aksi ispatlanmadıkça mal edinilmiş sayılır
Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
Hesaplama her eş için ayrı yapılır. Sonra iki alacak karşılıklı mahsup edilir.
Hesaplama adımları
- Edinilmiş malların toplam değeri bulunur. Tasfiye anındaki sürüm değeri esas alınır.
- Eklenecek değerler ilave edilir. Karşılıksız kazandırmalar ve kaçırılan değerler eklenir.
- Denkleştirme alacakları eklenir. Kişisel maldan edinilmiş mala yapılan katkılar hesaba girer.
- Borçlar düşülür. Edinilmiş mallara ilişkin krediler ve borçlar çıkarılır.
- Artık değer bulunur. Kalan tutar o eşin artık değeridir.
- Yarısı alınır. Diğer eş bu artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir.
Örnek hesap
İki taraflı mahsup nasıl işler?
Önemli bir istisna vardır. Türk Medeni Kanunu’nun 236. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde hakim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir ya da tamamen kaldırabilir.
Avukata Sor
Değer Artış Payı ve Eklenecek Değerler
Katılma alacağının yanında iki talep daha vardır. Bunlar ayrı ayrı hesaplanır.
Değer artış payı
Bir eş, diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında o malda meydana gelen değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahiptir.
Değer artış payının özellikleri
- Katkı oranı tasfiye anındaki değer üzerinden hesaplanır. Ödenen nominal tutar değil, oran esas alınır.
- Mal daha önce elden çıkarılmışsa hakim, alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler.
- Eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir ya da payı değiştirebilir.
- Kişisel maldan edinilmiş mala ya da edinilmiş maldan kişisel mala yapılan katkılarda denkleştirme kuralları uygulanır.
Eklenecek değerler
Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi, tasfiyeyi boşa çıkarmak için yapılan devirleri engeller.
Edinilmiş mallara değer olarak eklenecekler
- Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yaptığı, olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmalar.
- Bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler.
İkinci hal süreye bağlı değildir. Evliliğin herhangi bir döneminde yapılmış olsa bile, amaç katılma alacağını azaltmaksa devir hesaba katılır. Bu uyuşmazlıklarda devrin bedelsiz olup olmadığı ve devralanın yakınlık derecesi incelenir.
1 Ocak 2002 Öncesi Mallar ve Katkı Payı
Edinilmiş mallara katılma rejimi 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten önceki dönem farklı kurallara tabidir.
Dönemlere göre uygulanacak kurallar
- 1 Ocak 2002 öncesi edinilen mallar. O dönemin yasal rejimi mal ayrılığıydı. Bu mallar katılma alacağına konu olmaz.
- Katkı payı alacağı. Eşlerden biri bu dönemde edinilen mala para, emek ya da başka bir şekilde katkı yapmışsa katkı payı alacağı isteyebilir.
- 1 Ocak 2002 sonrası edinilen mallar. Edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır ve katılma alacağı doğar.
- Karma durumlar. 2002 öncesi alınıp sonrasında kredisi ödenen taşınmazlarda her dönem ayrı hesaplanır.
Uzun süren evliliklerde bu ayrım belirleyici olur. Bilirkişi incelemesi dönem dönem yapılır. Tapu ve kredi ödeme tarihleri bu nedenle önemlidir. Tapu kayıtlarına Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü üzerinden ulaşılabilir.
Dava, Süre ve Yetkili Mahkeme
Mal rejimi tasfiyesi boşanma davasından ayrı bir davadır. Birlikte açılsa bile ayrı değerlendirilir.
Davanın temel bilgileri
- Görevli mahkeme. Aile mahkemesi.
- Yetkili mahkeme. Boşanma davası devam ediyorsa o mahkeme yetkilidir. Dava sonradan açılıyorsa davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
- Bekletici mesele. Tasfiye davası, boşanma kararı kesinleşmeden karara bağlanamaz. Mahkeme boşanmanın kesinleşmesini bekler.
- Rejimin sona erme anı. Boşanmada mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiş sayılır.
- Değerlendirme anı. Mallar tasfiye anındaki, yani karar tarihine en yakın sürüm değerine göre hesaplanır.
- Zamanaşımı. Katılma alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar.
Kritik ayrım
Sona erme anı ile değerlendirme anı aynı değildir
Mal Kaçırmaya Karşı Alınabilecek Önlemler
Boşanma sürecinde malların devredilmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Hukuk bu riske karşı araçlar sunar.
Başvurulabilecek yollar
- İhtiyati tedbir. Taşınmaz, araç ve banka hesapları üzerine tedbir konularak devir engellenir.
- Tapu kayıtlarına şerh. Dava devam ederken taşınmaz üzerine dava şerhi işlenebilir.
- Aile konutu şerhi. Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca aile konutu diğer eşin açık rızası olmadan devredilemez. Tapuya aile konutu şerhi konulabilir.
- Eklenecek değer talebi. Devir yapılmışsa o değer edinilmiş mallara eklenir.
- Üçüncü kişiye karşı dava. Devralan kişinin iyiniyetli olmadığı hallerde ona karşı da talep ileri sürülebilir.
Aile konutu şerhi boşanma davası açılmadan da istenebilir. Evlilik devam ederken konulması daha etkili olur.
Sık Yapılan Hatalar
Kaçınılması gereken hatalar
- Tapuya bakıp davadan vazgeçmek. Tapunun tek isimde olması alacağı ortadan kaldırmaz.
- Talebi boşanma davasında ileri sürmemek. Ayrı dava gerekiyorsa zamanaşımı takip edilmelidir.
- Kişisel mal belgelerini saklamamak. Miras ilamı ve evlilik öncesi tapu kaydı olmadan kişisel mal iddiası ispatlanamaz.
- Banka kayıtlarını istememek. Katkı ispatı büyük ölçüde banka hareketlerine dayanır.
- Değer tespitini dava tarihine göre yaptırmak. Doğru olan tasfiye anındaki değerdir.
- Tedbir talep etmemek. Dava süresince mallar devredilebilir.
- Anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımını atlamak. Protokolde yer almayan talep için ayrı dava gerekir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- Evlenme tarihi ve varsa boşanma dava tarihi.
- Tüm taşınmazların tapu kayıtları ve ediniliş tarihleri.
- Araç ruhsatları ve tescil tarihleri.
- Banka hesap dökümleri ve kredi ödeme planları.
- Miras ya da bağış yoluyla gelen mallara ilişkin belgeler.
- Varsa noterde yapılmış mal rejimi sözleşmesi.
Boşanma davasının kendisi için boşanma davası nasıl açılır, anlaşma yoluyla çözüm için anlaşmalı boşanma protokolü yazımıza bakabilirsiniz.
Kırıkkale’de Mal Paylaşımı Davanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?
Paylaşım edinilmiş mallara katılma rejimine göre yapılır. Her eşin edinilmiş malları ayrılır, eklenecek değerler ve denkleştirme alacakları ilave edilir, borçlar düşülür ve artık değer bulunur. Her eş diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir.
Tapu eşimin üzerindeyse hak talep edebilir miyim?
Evet. Tapunun kimin adına kayıtlı olduğu tasfiyeyi değiştirmez. Evlilik içinde edinilen mal edinilmiş mal sayılır ve değerinin yarısı kadar katılma alacağı doğar. Ancak bu bir para alacağıdır, taşınmaz üzerinde doğrudan mülkiyet hakkı vermez.
Miras kalan mal paylaşıma girer mi?
Hayır. Miras yoluyla veya bağış gibi karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen mallar kişisel maldır ve tasfiyeye girmez. Ancak bu malların evlilik içindeki gelirleri, örneğin miras kalan dükkanın kirası, edinilmiş mal sayılır.
Evlilik öncesi alınan ev paylaşılır mı?
Mal rejiminin başlangıcında bir eşe ait olan mallar kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak evlilik içinde o malın kredisi ortak gelirle ödenmişse diğer eş değer artış payı ya da denkleştirme alacağı isteyebilir.
Mal paylaşımı davası ne zaman açılır?
Dava boşanma davasıyla birlikte ya da sonrasında açılabilir. Ancak boşanma kararı kesinleşmeden karara bağlanamaz. Katılma alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir ve süre boşanma kararının kesinleşmesiyle işlemeye başlar.
Mallar hangi tarihteki değere göre hesaplanır?
Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer, ancak değerlendirme tasfiye anındaki sürüm değerine göre yapılır. Yani karar tarihine en yakın değer esas alınır. Bu ayrım enflasyonlu dönemlerde önemli fark yaratır.
Eşim mallarını devretti, ne yapabilirim?
Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde rızanız olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar edinilmiş mallara eklenir. Katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler ise süre sınırı olmaksızın hesaba katılır. Ayrıca ihtiyati tedbir istenebilir.
Zina durumunda mal paylaşımı değişir mi?
Evet. Türk Medeni Kanunu’nun 236. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde hakim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir ya da tamamen kaldırabilir.
2002 öncesi alınan mallar paylaşılır mı?
Edinilmiş mallara katılma rejimi 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce edinilen mallar mal ayrılığı rejimine tabidir ve katılma alacağına konu olmaz. Bu dönem için katkı payı alacağı istenebilir.
Ev eşyaları nasıl paylaşılır?
Evlilik içinde ortak gelirle alınan ev eşyaları edinilmiş mal sayılır ve değerleri tasfiyeye girer. Yalnız bir eşin kişisel kullanımına yarayan eşyalar ise kişisel maldır. Uygulamada ev eşyalarının listesinin ve değerinin tespit edilmesi gerekir.
