İş kazası tazminat davası, iş kazası geçiren işçinin ya da ölüm halinde yakınlarının işverene karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasıdır. Dava, iş mahkemesine verilen dilekçeyle açılır. Yetkili mahkeme işverenin yerleşim yeri, kazanın olduğu yer ya da işçinin yerleşim yeri mahkemesidir. İş kazasından doğan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir, doğrudan dava açılabilir. Zamanaşımı kaza tarihinden itibaren on yıldır. Dava öncesinde olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesi gerekir. SGK kabul etmezse önce iş kazasının tespiti davası açılır. Talep edilebilecek kalemler tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik zararı, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminattır. SGK tarafından bağlanan gelir maddi tazminattan düşülür, manevi tazminattan düşülmez.
Yayın tarihi: 20 Ekim 2026 · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Kazadan Sonra Gelen İlk Teklif
İş kazası geçiren işçiye hastanede ilk gelen genellikle işverenin teklifidir. Bir miktar para ve bir ibraname.
İmzalanan ibraname hakların büyük bölümünü kapatabilir. Oysa doğru yürütülen bir dava, teklifin katlarına ulaşan bir tazminatla sonuçlanabilir.
Kırıkkale ve çevresinde sanayi, inşaat ve madencilik işyerlerinde yaşanan kazalarda bu sahne sık tekrarlanır. Fark, sürecin nasıl yönetildiğinde ortaya çıkar.
Bu yazıda iş kazası tazminat davası nasıl açılır sorusunu, şartları, mahkemesi, süresi ve kalemleriyle adım adım açıklıyoruz.
İş Kazası Tazminat Davası Nedir?
İş kazası tazminat davası, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle doğan zararın giderilmesi için açılan davadır.
Dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 417. maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesidir. İşveren, işçiyi gözetme borcu altındadır.
Davanın iki ayağı
- Maddi tazminat. Tedavi giderleri, çalışılamayan dönemin gelir kaybı ve kalıcı maluliyet nedeniyle oluşan kazanç kaybı istenir.
- Manevi tazminat. Kazanın yarattığı acı, elem ve yaşam kalitesindeki düşüş için istenir. Ölüm ve ağır yaralanmada işçinin yakınları da talep edebilir.
İş kazasının tanımı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesinde yer alır. İşyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından görevle başka yere gönderilmesi sırasında, servis aracında ya da emziren kadının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda meydana gelen olaylar iş kazası sayılır.
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Hukuki dayanak | TBK m.417, 6331 sayılı Kanun m.4, 5510 sayılı Kanun m.13 |
| Davacı | İşçi, ölüm halinde eş, çocuklar, ana ve baba |
| Davalı | İşveren, varsa alt işveren ve kusurlu üçüncü kişiler |
| Görevli mahkeme | İş mahkemesi |
| Yetkili mahkeme | İşverenin yerleşim yeri, kazanın olduğu yer veya işçinin yerleşim yeri |
| Arabuluculuk | Dava şartı değildir |
| Zamanaşımı | Kaza tarihinden itibaren 10 yıl |
| Ön şart | Olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabulü |
| SGK gelirinin mahsubu | Maddi tazminattan düşülür, manevi tazminattan düşülmez |
| Harç | Nispi harç, işçi için adli yardım mümkün |
Dava Açmanın Şartları
Davanın kabul edilmesi için dört unsurun birlikte bulunması gerekir.
Aranan şartlar
- İş kazasının varlığı. Olayın 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki tanıma uyması gerekir.
- Zarar. Yaralanma, maluliyet ya da ölüm gibi bedensel bir zarar oluşmalıdır.
- Kusur. İşverenin iş güvenliği önlemlerini almamış olması aranır. Kusur oranı bilirkişi raporuyla belirlenir.
- Nedensellik bağı. Zarar ile işverenin kusuru arasında bağ bulunmalıdır. İşçinin ağır kusuru bu bağı zayıflatır.
Kritik aşama
SGK olayı iş kazası saymazsa ne olur?
İş Kazası Tazminat Davası Nasıl Açılır? Adım Adım
Süreç, kazanın bildirilmesiyle başlar ve mahkeme kararının kesinleşmesiyle biter. Her adımın kendi süresi vardır.
Davanın açılış adımları
- Kazanın bildirilmesi. İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK’ya üç iş günü içinde bildirir. İşveren bildirmezse işçi ya da yakınları doğrudan SGK’ya başvurabilir.
- Delillerin toplanması. Kaza tutanağı, hastane raporları, tanık bilgileri ve kamera kayıtları güvence altına alınır.
- Maluliyet oranının belirlenmesi. SGK sağlık kurulu sürekli iş göremezlik oranını tespit eder. Bu oran tazminat hesabının temelidir.
- Dava dilekçesinin hazırlanması. Kazanın oluş şekli, kusur iddiası, zarar kalemleri ve talep tutarı yazılır. Belirsiz alacak davası olarak açılması yaygındır.
- Harç ve gider avansının yatırılması. Dilekçe iş mahkemesine sunulur. Maddi durumu elvermeyen işçi adli yardım talep edebilir.
- Yargılama. Tanıklar dinlenir, iş güvenliği bilirkişisi kusur oranını, aktüer bilirkişi tazminat tutarını hesaplar.
- Karar ve kanun yolu. Hüküm verilir. İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.
Dilekçede talep tutarının belirsiz alacak davası olarak gösterilmesi, bilirkişi raporundan sonra tutarın artırılmasına imkan verir. Bu yöntem hak kaybını önler.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş kazası tazminat davalarında görevli mahkeme iş mahkemesidir. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar.
Yetki kuralı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde düzenlenir. İş kazası davaları için ek yetki seçenekleri vardır.
Yetkili mahkeme seçenekleri
- Davalı işverenin yerleşim yeri mahkemesi. Şirketlerde merkezin bulunduğu yer.
- İşin yapıldığı yer mahkemesi. İşyerinin bulunduğu yer.
- İş kazasının meydana geldiği yer mahkemesi. Kaza şantiyede ya da sahada olmuşsa orası.
- Zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi. İşçinin ikamet ettiği yer.
Kırıkkale’de yerleşik bir işçi, kaza başka ilde olsa bile davayı Kırıkkale İş Mahkemesi’nde açabilir. Bu seçenek yargılamayı takip etmeyi kolaylaştırır.
Avukata Sor
Arabuluculuk Zorunlu mu?
Hayır. İş kazasından doğan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir.
7036 sayılı Kanun m.3/3
Arabuluculuk istisnası
Bu ayrım uygulamada sık karıştırılır. Bazı kaynaklar iş kazası davalarında arabuluculuğun zorunlu olduğunu yazar. Doğrusu, zorunluluğun bulunmadığıdır.
Zamanaşımı Süresi
İş kazasından doğan tazminat davalarında zamanaşımı on yıldır. Süre kaza tarihinden itibaren işler.
Zamanaşımına ilişkin kurallar
- Genel süre. İşveren ile işçi arasında sözleşme ilişkisi bulunduğundan Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesindeki on yıllık süre uygulanır.
- Gelişen durum. Maluliyet oranı sonradan artarsa ya da yeni bir zarar ortaya çıkarsa süre bu durumun öğrenilmesinden itibaren yeniden işler.
- Ölüm halinde. Destekten yoksun kalma tazminatı için süre ölüm tarihinden itibaren hesaplanır.
- Ceza davası. Kaza nedeniyle ceza davası açılmış olması hukuk davasındaki zamanaşımını etkilemez, ancak ceza mahkemesinin kusur tespiti hukuk mahkemesini bağlar.
On yıl uzun görünse de delillerin kaybolması davayı zorlaştırır. Tanıklar işten ayrılır, kamera kayıtları silinir. Dava mümkün olan en kısa sürede açılmalıdır.
Talep Edilebilecek Tazminat Kalemleri
Tazminat tek bir kalem değildir. Her kalem ayrı hesaplanır ve ayrı talep edilir.
Maddi tazminat kalemleri
- Tedavi giderleri. SGK tarafından karşılanmayan hastane, ilaç, protez ve bakım giderleri.
- Geçici iş göremezlik zararı. Raporlu dönemde çalışılamadığı için kaybedilen gelir. SGK ödeneği düşülür.
- Sürekli iş göremezlik zararı. Kalıcı maluliyet nedeniyle aktif ve pasif dönemde oluşan kazanç kaybı. En büyük kalemdir.
- Destekten yoksun kalma tazminatı. Ölüm halinde eş, çocuklar ve ana babanın yoksun kaldığı destek.
- Cenaze giderleri. Ölüm halinde yapılan masraflar.
Manevi tazminat ise kazanın ağırlığı, maluliyet oranı, kusur dağılımı ve tarafların ekonomik durumu dikkate alınarak hakim tarafından takdir edilir. Hesaplama yöntemi için iş kazası tazminat hesaplama yazımıza, SGK’dan alınacak ödenek ve gelirler için iş göremezlik ödeneği ve maluliyet geliri yazımıza bakabilirsiniz.
Mahsup kuralı
SGK’nın bağladığı gelir tazminattan düşülür
Davada Kullanılacak Deliller
İş kazası davalarında ispat yükü büyük ölçüde işçi üzerindedir. Kusur ve zarar belgelerle ortaya konur.
Toplanması gereken deliller
- İş kazası tutanağı. Kazadan hemen sonra işyerinde düzenlenen tutanak.
- SGK bildirim formu. İşverenin SGK’ya yaptığı bildirim ya da yapmadığının kaydı.
- Hastane kayıtları. Acil servis raporu, epikriz ve ameliyat kayıtları.
- SGK sağlık kurulu raporu. Sürekli iş göremezlik oranını gösteren rapor.
- Tanık beyanları. Kazayı gören iş arkadaşlarının ifadeleri.
- Kamera kayıtları. Varsa işyeri güvenlik kamerası görüntüleri.
- İş güvenliği belgeleri. Risk değerlendirmesi, eğitim tutanakları ve kişisel koruyucu donanım teslim belgeleri. Bunların yokluğu işverenin kusurunu gösterir.
- Ücret belgeleri. Bordro ve banka kayıtları. Gerçek ücret tazminat hesabını doğrudan etkiler.
- Ceza soruşturması dosyası. Savcılık tarafından yürütülen soruşturmadaki bilirkişi raporu ve ifadeler.
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sitesinden, iş kazası bildirim işlemlerine Sosyal Güvenlik Kurumu sitesinden ulaşabilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar
Kaçınılması gereken hatalar
- İbraname imzalamak. Kazadan hemen sonra imzalanan belge hakların kaybına yol açabilir. Yargıtay, gerçek zararın çok altındaki ibranameleri geçersiz sayar.
- Kazayı bildirmemek. İşverenin baskısıyla kazanın gizlenmesi hem SGK haklarını hem tazminat davasını zorlaştırır.
- Gerçek ücreti ispatlamamak. Bordroda asgari ücret görünüyor ancak elden fazla ödeme yapılıyorsa bu durum tanıkla ispatlanmalıdır.
- Maluliyet oranına itiraz etmemek. SGK raporundaki orana itiraz süresi kaçırılırsa düşük oran üzerinden hesap yapılır.
- Tespit davasını atlamak. SGK olayı iş kazası saymıyorsa tespit davası olmadan tazminat davası sonuçlanmaz.
- Manevi tazminatı düşük istemek. Manevi tazminat talebi sonradan artırılamayacağından baştan doğru belirlenmelidir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- Kaza tutanağı ve varsa SGK bildirim belgesi.
- Hastane raporları ve epikriz.
- SGK sağlık kurulu raporu ya da başvuru belgesi.
- Son altı aya ait bordro ve banka hesap dökümü.
- Kazayı gören iş arkadaşlarının ad, soyad ve iletişim bilgileri.
- İşveren tarafından imzalatılmak istenen belgelerin örneği.
Kaza sonrasında ilk saatlerde yapılması gerekenler için iş kazası sonrası ne yapılmalı yazımızı inceleyebilirsiniz. Tahmini tazminat tutarı için iş kazası tazminat hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Kırıkkale’de İş Kazası Tazminat Davanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminat davası nasıl açılır?
Dava, iş mahkemesine verilen dilekçeyle açılır. Dilekçede kazanın oluş şekli, işverenin kusuru, zarar kalemleri ve talep tutarı yer alır. Harç ve gider avansı yatırılır. Olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmiş olması gerekir, aksi halde önce tespit davası açılır.
İş kazası tazminat davası hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yetkili mahkeme işverenin yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın meydana geldiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesidir. İşçi bu seçeneklerden birini tercih edebilir.
İş kazası tazminat davasında arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. Dava doğrudan iş mahkemesinde açılır.
İş kazası tazminat davası ne kadar sürede açılmalı?
Zamanaşımı kaza tarihinden itibaren on yıldır. Maluliyet oranı sonradan artarsa süre bu durumun öğrenilmesinden itibaren yeniden işler. Ancak delillerin kaybolmaması için davanın en kısa sürede açılması önerilir.
İş kazası tazminatı almak için hangi şartlar gerekir?
Olayın iş kazası sayılması, bedensel bir zararın oluşması, işverenin iş güvenliği önlemlerinde kusurunun bulunması ve zarar ile kusur arasında nedensellik bağının olması gerekir. Bu dört şart birlikte aranır.
SGK olayı iş kazası olarak kabul etmezse ne yapılır?
Önce iş kazasının tespiti davası açılır. Bu davada SGK ve işveren birlikte davalı gösterilir. Tespit davasının sonucu tazminat davası için bekletici mesele yapılır. Uygulamada iki dava birlikte yürütülür.
İş kazasında hangi tazminatlar istenebilir?
Tedavi giderleri, geçici iş göremezlik zararı, sürekli iş göremezlik zararı, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri maddi tazminat kapsamındadır. Ayrıca acı ve elem için manevi tazminat istenir.
SGK’nın bağladığı gelir tazminattan düşülür mü?
Evet. SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği maddi tazminattan düşülür. Manevi tazminattan ise hiçbir SGK ödemesi düşülmez.
İşçinin de kusuru varsa tazminat alınabilir mi?
Evet. İşçinin kusuru tazminatı ortadan kaldırmaz, kusur oranında indirim yapılmasına yol açar. Kusur oranları iş güvenliği bilirkişisi tarafından belirlenir. İşçinin yüzde yüz kusurlu olduğu hallerde ise tazminat istenemez.
İşveren ibraname imzalattıysa dava açılabilir mi?
Açılabilir. Yargıtay, gerçek zararın çok altında bir bedelle imzalatılan ibranameleri makbuz niteliğinde sayar ve ödenen tutarı tazminattan düşerek davayı görür. Ancak her ibraname ayrı değerlendirilir, imzalamadan önce hukuki görüş alınmalıdır.
