İş kazası tazminatı iki ayrı hesapla belirlenir. Maddi tazminat, işçinin kaza tarihindeki net ücreti, SGK sağlık kurulunun belirlediği sürekli iş göremezlik oranı, bilirkişinin tespit ettiği kusur oranı, işçinin yaşı ve muhtemel yaşam süresi esas alınarak aktüerya yöntemiyle hesaplanır. Aktif dönem gerçek ücret, pasif dönem asgari ücret üzerinden hesaplanır. SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği maddi tazminattan düşülür. Manevi tazminatın matematiksel formülü yoktur. Hakim, kazanın ağırlığını, maluliyet oranını, kusur dağılımını ve tarafların ekonomik durumunu dikkate alarak takdir eder. SGK ödemeleri manevi tazminattan düşülmez. Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri ayrıca hesaplanır.
Yayın tarihi: 20 Ekim 2026 · Son güncelleme: 20 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Aynı Kaza, Farklı Rakamlar
İki işçi aynı iskeleden aynı gün düşer. Biri 30 yaşında, diğeri 55. Biri bordroda asgari ücretli görünür, diğerinin gerçek ücreti bankadan ispatlanabilir.
Maluliyet oranları eşit olsa bile tazminatlar birbirinden çok farklı çıkar. Çünkü hesap yalnızca yaralanmaya değil, beş ayrı veriye dayanır.
Bu yazıda iş kazası tazminat hesaplama yöntemini, kalemleri, mahsup kuralını ve bir örnek hesapla açıklıyoruz.
İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İş kazası tazminatı, Türk Borçlar Kanunu’nun 54. ve 55. maddelerine göre hesaplanır. Bedensel zararın kapsamı 54. maddede sayılır.
Türk Borçlar Kanunu m.54 uyarınca bedensel zararlar
- Tedavi giderleri.
- Kazanç kaybı.
- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
Hesaplama, mahkemece atanan aktüer bilirkişi tarafından yapılır. Bilirkişi, işçinin kaza olmasaydı elde edeceği geliri, kaza nedeniyle kaybettiği kısmı ve bu kaybın bugünkü değerini hesaplar.
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Hukuki dayanak | TBK m.54, 55, 56 ve 417 |
| Hesaplayan | Mahkemece atanan aktüer bilirkişi |
| Ücret verisi | Kaza tarihindeki gerçek net ücret, asgari ücretten az olamaz |
| Maluliyet oranı | SGK sağlık kurulu veya Adli Tıp raporu |
| Kusur oranı | İş güvenliği bilirkişi raporu |
| Aktif dönem | Kaza tarihinden 60 yaşa kadar, gerçek ücret üzerinden |
| Pasif dönem | 60 yaştan muhtemel yaşam sonuna kadar, asgari ücret üzerinden |
| Yaşam tablosu | TRH 2010 Ulusal Hayat Tablosu |
| SGK mahsubu | Sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri düşülür |
| Manevi tazminat | Hakim takdiri, formülü yok, SGK ödemesi düşülmez |
Hesabı Belirleyen Beş Veri
Bilirkişi raporunun sonucunu beş veri belirler. Her birinin ispatı ayrı bir çalışma gerektirir.
Hesaplamanın beş temel verisi
- Net ücret. İşçinin kaza tarihindeki gerçek net kazancı. Yemek, yol ve ikramiye gibi yan haklar ücrete eklenir. Bordro asgari ücret gösterse bile gerçek ücret tanıkla ispatlanabilir.
- Sürekli iş göremezlik oranı. SGK sağlık kurulu tarafından belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı yüzdesi. Tarafların itirazı halinde Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınır.
- Kusur oranı. İşverenin, işçinin ve varsa üçüncü kişilerin kazadaki kusur payları. İş güvenliği uzmanı bilirkişi tarafından belirlenir.
- Yaş. İşçinin kaza tarihindeki yaşı. Genç işçide aktif dönem uzun olduğundan tazminat yüksek çıkar.
- Muhtemel yaşam süresi. TRH 2010 Ulusal Hayat Tablosu’na göre belirlenen bakiye ömür.
En çok tartışılan veri
Gerçek ücretin ispatı
Maddi Tazminat Kalemleri
Maddi tazminat tek bir rakam değildir. Her kalem ayrı hesaplanır ve toplanır.
Yaralanmalı kazada maddi tazminat kalemleri
- Tedavi giderleri. SGK tarafından karşılanmayan ameliyat, ilaç, protez, fizik tedavi ve ulaşım giderleri. Belgeyle ispatlanır.
- Geçici iş göremezlik zararı. Raporlu dönemde çalışılamadığı için kaybedilen ücret. SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği düşülür.
- Sürekli iş göremezlik zararı. Kalıcı maluliyet nedeniyle ömür boyu oluşan kazanç kaybı. En büyük kalemdir.
- Bakıcı gideri. İşçi başkasının bakımına muhtaç hale gelmişse bakıcı ücreti ayrıca hesaplanır.
- Ekonomik geleceğin sarsılması. Maluliyet nedeniyle meslekte ilerleme imkanının kaybı.
Bu kalemlerin tamamı tek dilekçede istenir. Belirsiz alacak davası olarak açılan davada tutar bilirkişi raporundan sonra artırılır.
Sürekli İş Göremezlik Zararı: Aktif ve Pasif Dönem
Sürekli iş göremezlik zararı iki döneme bölünerek hesaplanır. Dönemler farklı ücret esasına tabidir.
Dönem ayrımı
- Aktif dönem. Kaza tarihinden 60 yaşın doluşuna kadar olan süre. İşçinin gerçek net ücreti esas alınır. Ücret, hesap tarihine kadar bilinen artışlarla güncellenir.
- Pasif dönem. 60 yaştan muhtemel yaşam süresinin sonuna kadar olan süre. Bu dönemde işçinin çalışmayacağı varsayılır ve asgari ücret esas alınır.
- İşlemiş dönem. Kaza tarihinden rapor tarihine kadar olan süre. Bilinen ücretlerle hesaplanır.
- İşleyecek dönem. Rapor tarihinden sonraki süre. Peşin sermaye değeri yöntemiyle bugüne indirgenir.
Her dönemde kayıp, ücret ile maluliyet oranının çarpımıdır. Bulunan toplam önce kusur oranı ile çarpılır, sonra SGK mahsubu yapılır.
Avukata Sor
SGK Ödemelerinin Mahsubu
SGK’nın yaptığı ödemeler ile işverenden istenen tazminat aynı zararı karşılar. Çifte ödemeyi önlemek için mahsup yapılır.
Mahsup kuralları
- Sürekli iş göremezlik geliri. SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri sürekli iş göremezlik zararından düşülür.
- Geçici iş göremezlik ödeneği. Raporlu dönem için ödenen tutar geçici iş göremezlik zararından düşülür.
- Peşin sermaye değeri. SGK tarafından bildirilen, gelirin bugünkü toplam değeridir. Mahkeme bu değeri Kurumdan sorar.
- Manevi tazminat. Hiçbir SGK ödemesi manevi tazminattan düşülmez.
- Rücu ilişkisi. SGK, işverenin kusuru oranında yaptığı ödemeleri işverenden geri alır. Bu nedenle mahsup edilen tutar işverene yük olmaya devam eder.
Mahsup, hesabın sonunda yapılır. Önce kusur indirimi uygulanır, sonra SGK gelirinin peşin sermaye değeri düşülür. Sıralama değişirse sonuç değişir.
Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesinde düzenlenir. Hakim, olayın özelliklerini göz önünde tutarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verir.
Hakimin dikkate aldığı ölçütler
- Kazanın ağırlığı. Yaralanmanın niteliği, ameliyat sayısı ve tedavi süresi.
- Maluliyet oranı. Kalıcı iş göremezlik yüzdesi arttıkça manevi tazminat artar.
- Kusur dağılımı. İşverenin kusuru ağırlaştıkça tutar yükselir, işçinin kusuru tutarı düşürür.
- Tarafların ekonomik ve sosyal durumu. İşverenin büyüklüğü ve işçinin yaşam koşulları.
- Paranın alım gücü. Karar tarihindeki ekonomik koşullar.
- Olayın yaşandığı tarih. Kaza tarihi ile karar tarihi arasındaki süre.
Önemli kural
Manevi tazminat zenginleşme aracı değildir
Ölümlü İş Kazasında Hesaplama
Ölüm halinde hesap, işçinin yakınlarının yoksun kaldığı destek üzerinden yapılır. Kalemler değişir.
Ölümlü kazada tazminat kalemleri
- Destekten yoksun kalma tazminatı. Eş, çocuklar ve ana babanın ölen işçiden alacağı muhtemel desteğin bugünkü değeri. Her hak sahibi için ayrı hesaplanır.
- Cenaze giderleri. Defin ve cenaze masrafları belgeyle istenir.
- Ölümden önceki tedavi giderleri. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi masrafları.
- Manevi tazminat. Eş, çocuklar, ana baba ve kardeşler kendi adlarına ister.
Destek hesabında ölenin geliri eş, çocuklar ve kendisi arasında paylaştırılır. Eşin yeniden evlenme ihtimali ve çocukların destek alacağı yaş sınırı dikkate alınır. SGK ölüm gelirinin peşin sermaye değeri bu tazminattan düşülür. Konunun trafik kazası boyutu için destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek Hesaplama
Rakamların nasıl birleştiğini basitleştirilmiş bir örnekle gösterelim. Gerçek hesap aktüerya tabloları ile yapılır ve farklı sonuç verir.
Basitleştirilmiş örnek
Otuz beş yaşında işçi, yüzde yirmi maluliyet
Tahmini bir tutar görmek için iş kazası tazminat hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Asgari ücret ve prime esas kazanç verilerine Sosyal Güvenlik Kurumu sitesinden ulaşılır.
Hesabı Düşüren ve Artıran Etkenler
Tazminatı artıran etkenler
- Gerçek ücretin bordrodaki tutarın üzerinde ispatlanması.
- Maluliyet oranına itiraz sonucu Adli Tıp raporuyla oranın yükselmesi.
- İşverenin iş güvenliği eğitimi, risk değerlendirmesi ve koruyucu donanım belgelerinin bulunmaması.
- İşçinin genç yaşta olması ve aktif dönemin uzun olması.
- Bakıcı giderinin belgelenmesi.
Tazminatı düşüren etkenler
- İşçinin kusurunun yüksek belirlenmesi.
- Ücretin asgari ücret üzerinden hesaplanması.
- SGK gelirinin peşin sermaye değerinin yüksek olması.
- Maluliyet oranının düşük tespit edilmesi.
- Davadan önce imzalanan ibraname ile ödeme alınmış olması.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- SGK sağlık kurulu raporu ya da maluliyet başvuru belgesi.
- Son bir yıla ait bordro ve banka hesap dökümü.
- Kaza tutanağı ve hastane raporları.
- SGK tarafından bağlanan gelir varsa gelir bağlama yazısı.
- Tedavi, ilaç ve ulaşım giderlerine ilişkin faturalar.
- Yaşınız, mesleğiniz ve kıdeminize ilişkin bilgiler.
Davanın açılış süreci için iş kazası tazminat davası nasıl açılır, SGK ödemeleri için iş göremezlik ödeneği ve maluliyet geliri yazımıza bakabilirsiniz.
Kırıkkale’de İş Kazası Tazminat Hesabınız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?
Maddi tazminat, işçinin kaza tarihindeki net ücreti, sürekli iş göremezlik oranı, kusur oranı, yaşı ve muhtemel yaşam süresi esas alınarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Aktif dönem gerçek ücret, pasif dönem asgari ücret üzerinden hesaplanır ve SGK geliri düşülür.
İş kazası geçiren biri ne kadar tazminat alabilir?
Sabit bir tutar yoktur. Tazminat ücret, maluliyet oranı, kusur oranı ve yaşa göre değişir. Genç ve yüksek ücretli bir işçide ağır maluliyet milyonlarca liralık tazminata ulaşabilir. Düşük maluliyet ve yüksek işçi kusurunda tutar önemli ölçüde azalır.
Manevi tazminat nasıl hesaplanır?
Manevi tazminatın matematiksel formülü yoktur. Hakim, kazanın ağırlığını, maluliyet oranını, kusur dağılımını, tarafların ekonomik durumunu ve paranın alım gücünü dikkate alarak takdir eder. SGK ödemeleri manevi tazminattan düşülmez.
SGK ödemeleri tazminattan düşülür mü?
Evet. SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği maddi tazminattan düşülür. Mahsup, kusur indiriminden sonra yapılır. Manevi tazminattan ise hiçbir SGK ödemesi düşülmez.
Aktif dönem ve pasif dönem ne demek?
Aktif dönem kaza tarihinden 60 yaşa kadar olan süredir ve gerçek ücret üzerinden hesaplanır. Pasif dönem 60 yaştan muhtemel yaşam sonuna kadar olan süredir ve asgari ücret üzerinden hesaplanır. Muhtemel yaşam süresi TRH 2010 tablosundan alınır.
Bordroda asgari ücret görünüyorsa hesap nasıl yapılır?
Gerçek ücret tanık beyanı, banka kayıtları ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlanabilir. Yargıtay, işçinin kıdemi ve mesleki niteliğine göre meslek odalarından emsal ücret sorulmasını arar. İspatlanan gerçek ücret hesaba esas alınır.
Maluliyet oranı nasıl belirlenir?
Sürekli iş göremezlik oranı SGK sağlık kurulu tarafından belirlenir. Taraflar bu orana itiraz edebilir. İtiraz halinde mahkeme Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alır. Oranın en az yüzde on olması halinde SGK gelir bağlar.
İşçinin kusuru tazminatı ne kadar düşürür?
Toplam zarar, işverenin kusur oranıyla çarpılır. İşçi yüzde 30 kusurlu bulunursa tazminat yüzde 30 azalır. İşçinin yüzde yüz kusurlu olduğu hallerde tazminat istenemez. Kusur oranı iş güvenliği bilirkişisi tarafından belirlenir.
Ölümlü iş kazasında tazminat nasıl hesaplanır?
Eş, çocuklar ve ana baba için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır. Ölenin geliri hak sahipleri arasında paylaştırılır ve her birinin destek süresi ayrı belirlenir. SGK ölüm gelirinin peşin sermaye değeri düşülür. Cenaze giderleri ve manevi tazminat ayrıca istenir.
Bilirkişi raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Ücret, maluliyet oranı, kusur dağılımı ve hesaplama yöntemine ayrı ayrı itiraz edilebilir. Gerekçeli itiraz üzerine ek rapor alınır ya da yeni bilirkişi atanır. İtiraz süresi raporun tebliğinden itibaren iki haftadır.
