Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının kendisine geçen mirası kabul etmediğini açıklamasıdır. Uygulamadaki adı reddi mirastır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu m.605 ve devamıdır. Ret beyanı, mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü ya da yazılı olarak yapılır. Süre, ölümü ve mirasçı olduğunu öğrenmeden itibaren 3 aydır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır, mirasın bir kısmı reddedilemez. Tereke açıkça borca batıksa miras hükmen reddedilmiş sayılır ve bu durum süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir. Reddeden mirasçı o mirasbırakandan önce ölmüş gibi sayılır ve payı kendi altsoyuna geçer. Bu nedenle borçlu terekede ailedeki tüm mirasçıların sırayla ret beyanında bulunması gerekir. Terekeye karışan ya da mallara el koyan mirasçı ret hakkını kaybeder. Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
Yayın tarihi: 12 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Babasının Borçlarını Üç Ay Sonra Öğrenen Oğul
Bir kişi babasını kaybetti. Cenaze ve ilk aylar yoğun geçti. Dördüncü ayda eve icra ödeme emri geldi. Babanın bilmediği banka borçları ortaya çıktı.
Bu dosyada iki soru vardır. Üç aylık süre gerçekten geçti mi? Süre geçtiyse başka bir yol kaldı mı?
İkinci sorunun cevabı çoğu kişinin bilmediği bir kurumdur. Tereke açıkça borca batıksa süre işlemez. Bu yazıda mirasın reddi için geçerli kuralları sırayla açıklıyoruz.
Kırıkkale adliyesinde reddi miras dosyaları her yıl artıyor. Dosyaların önemli bölümünde süre kaçırılmış oluyor. Buna karşılık hükmen ret yolu çoğu zaman açık kalıyor.
Mirasın Reddi Nedir? TMK Ne Diyor?
Türk hukukunda miras, mirasbırakanın ölümüyle kendiliğinden mirasçılara geçer. Buna külli halefiyet denir. Mirasçı ayrı bir işlem yapmadan terekenin hem aktifini hem pasifini kazanır.
Sonuç ağırdır. Mirası reddetmeyen mirasçı, mirasbırakanın borçlarından kendi kişisel malvarlığıyla da sorumlu olur. Bu sorumluluktan kurtulmanın yolu mirasın reddidir.
Ret hakkı bozucu yenilik doğuran bir haktır. Kullanıldığı anda sonuç doğurur ve geçmişe etkili olur. Reddeden mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir.
Mirasın reddinin temel kuralları
- Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır. “Borçlar bana ait olmasın ama ev kalsın” şeklinde bir beyan geçersizdir.
- Mirasın tamamı reddedilir. Kısmi ret mümkün değildir.
- Ret hakkı mirasçılık sıfatına bağlıdır. Yasal ve atanmış mirasçılar kullanabilir.
- Beyan geri alınamaz. Usulüne uygun yapılan ret kesindir.
- Terekenin borca batık olması şart değildir. Mirasçı dilerse borçsuz bir mirası da reddedebilir.
- Ölümden önce reddedilemez. Mirasbırakan hayattayken ret beyanı yapılamaz.
TMK m.609
Ret beyanının şekli
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Kanuni dayanak | TMK m.605 ve devamı |
| Gerçek ret süresi | 3 ay |
| Sürenin başlangıcı | Ölümü ve mirasçı olduğunu öğrenme tarihi |
| Hükmen ret | Süreye bağlı değil, her zaman ileri sürülebilir |
| Başvuru yeri | Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi |
| Beyan şekli | Sözlü veya yazılı, kayıtsız ve şartsız |
| Kısmi ret | Mümkün değildir |
| Reddin etkisi | Mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş sayılır |
| Payın akıbeti | Reddedenin kendi altsoyuna geçer |
| Noter veya e-Devlet | Yapılamaz, yalnızca mahkeme |
Gerçek Ret ve Hükmen Ret Ayrımı
Mirasın reddi iki biçimde gerçekleşir. Bu ayrım dosyanın en kritik noktasıdır. Süreyi kaçıranlar için hükmen ret çoğu zaman tek çıkış yoludur.
İki ret türü
- Gerçek ret (TMK m.605/1). Mirasçının iradi beyanıyla gerçekleşir. Sulh hukuk mahkemesine başvurulur ve 3 aylık süreye tabidir. Terekenin borca batık olması aranmaz.
- Hükmen ret (TMK m.605/2). Ölümü anında mirasbırakanın ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Ayrı bir beyana gerek yoktur ve süre işlemez.
Hükmen ret
Süre geçtiyse bile kullanılabilir
Üç Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
Gerçek ret için kanun 3 aylık bir süre öngörür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin ne zaman başladığı dosyanın kaderini belirler.
Sürenin başlangıcı
- Yasal mirasçılarda. Mirasbırakanın ölümünü ve kendilerinin mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiklerini ispat etmedikçe, ölümü öğrendikleri tarihte başlar.
- Atanmış mirasçılarda. Mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihte başlar.
- Tereke yazımı halinde. Koruma önlemi olarak tereke yazımı yapılmışsa süre, yazım işleminin sona erdiğinin bildirilmesiyle başlar.
- Ret sonucu mirasçı olanlarda. Önceki mirasçının reddini öğrendikleri tarihte başlar.
Önemli bir ayrıntı vardır. Süre ölüm tarihinden değil, öğrenme tarihinden işler. Yurt dışında yaşayan ya da mirasbırakanla bağı kopmuş bir mirasçı ölümü geç öğrenmiş olabilir. Bu durumda öğrenme tarihinin ispatı gerekir.
Önemli sebeplerin varlığı halinde sulh hakimi süreyi uzatabilir ya da yeni bir süre tanıyabilir. Bu istisnai bir imkandır ve gerekçelendirilmesi gerekir.
Avukata Sor
Reddi Miras Nasıl Yapılır? Adım Adım Usul
Mirasın reddi çekişmesiz yargı işidir. Karşı taraf yoktur ve süreç kısa sürede tamamlanır. Ancak usul kurallarına uyulması şarttır.
İzlenecek adımlar
- Görevli ve yetkili mahkemeyi belirleyin. Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
- Dilekçe hazırlayın. Beyan sözlü de yapılabilir, ancak yazılı dilekçe uygulamada tercih edilir.
- Beyanı kayıtsız şartsız yazın. Herhangi bir koşul eklenmesi beyanı geçersiz kılar.
- Belgeleri ekleyin. Mirasçılık belgesi, nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi dosyaya sunulur.
- Harç ve masrafı yatırın. Çekişmesiz yargı harcı uygulanır.
- Karar ve tescili takip edin. Süresinde yapılan beyan mahkemenin özel kütüğüne yazılır. İsteyen mirasçıya reddi gösteren belge verilir.
Dikkat
Noterden veya e-Devletten yapılamaz
Ret Edilen Pay Kime Geçer?
Bu konu uygulamada en çok hata yapılan alandır. Mirası reddeden kişi kendini kurtarır, ancak sorumluluk otomatik olarak sona ermez.
Reddin sonuçları
- Reddeden mirasçı önce ölmüş sayılır. Payı kendi altsoyuna, yani çocuklarına geçer.
- Çocuklar da reddetmelidir. Aksi halde borç onlara intikal eder. Küçük çocuklar adına ret, yasal temsilci tarafından yapılır.
- Zincir devam eder. Altsoyun tamamı reddederse miras, bir sonraki zümreye ya da sağ kalan eşe geçer.
- Tüm mirasçılar reddederse. Tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda artan değer olursa mirasçılara verilir.
- En yakın mirasçıların tamamının reddi halinde. Sonraki mirasçılara geçmez, doğrudan tasfiye yoluna gidilir.
Bu zincir etkisi nedeniyle borçlu terekelerde aile bireylerinin sırayla ve süresinde ret beyanında bulunması gerekir. Tek bir kişinin süreyi kaçırması, borcun o kişide kalmasına yol açar.
Mirası Kabul Sayılan Davranışlar
Ret hakkı her davranışla kaybedilebilir. Kanun, terekeye sahiplenir biçimde davranan mirasçının ret hakkını kaybedeceğini öngörür.
Ret hakkını düşüren davranışlar
- Tereke işlerine karışmak. Olağan yönetim ve koruma işleri dışında kalan müdahaleler.
- Terekeye ait malları gizlemek veya kendine mal etmek. Bu davranış ret hakkını kesin olarak düşürür.
- Mirasbırakanın alacaklarını tahsil etmek. Kabul anlamına gelir.
- Terekeye ait taşınmazı satmak veya devretmek.
- Mirasçılık sıfatına dayanarak işlem yapmak. Tapu ve banka işlemleri buna örnektir.
Ret hakkını düşürmeyen davranışlar
- Cenaze masraflarının karşılanması.
- Terekenin korunmasına yönelik olağan işler.
- Mirasbırakanın kişisel eşyalarının saklanması.
- SGK’dan ölüm aylığı ya da dul ve yetim aylığı alınması. Bu haklar terekeye değil hak sahibine aittir.
Uyarı
Tereddüt varsa işlem yapmayın
Alacaklılar, İptal Davası ve Dikkat Edilecekler
Mirasın reddi yalnızca mirasçıyı ilgilendirmez. Hem mirasbırakanın hem mirasçının alacaklıları bu işlemden etkilenir.
Alacaklılar bakımından sonuçlar
- Mirasbırakanın alacaklıları. Ret halinde terekeden tahsil yoluna giderler. Mirasçının kişisel malvarlığına başvuramazlar.
- Mirasçının kendi alacaklıları. Mirasçı, malvarlığı borcuna yetmediği halde alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar ya da iflas idaresi reddin iptali için dava açabilir.
- İptal davası süresi. Ret tarihinden itibaren 6 aydır. Uygulamada bu sürenin reddin özel kütüğe tescil edildiği tarihte başladığı kabul edilmektedir.
- Reddin iptali halinde. Miras resmen tasfiye edilir ve artan değer mirasçıya değil alacaklılara ödenir.
Dosyanızda atmanız gereken adımlar
- Öğrenme tarihini belirleyin. Üç aylık süre ölümden değil öğrenmeden başlar.
- Terekenin durumunu araştırın. Banka, tapu ve icra kayıtlarını inceletin.
- Terekeye karışmayın. Süre içinde yapılacak işlem ret hakkınızı düşürebilir.
- Zinciri planlayın. Çocuklarınız ve diğer mirasçılar da ret beyanında bulunmalıdır.
- Süre geçtiyse hükmen reddi değerlendirin. Tereke borca batıksa bu yol açıktır.
- İcra takibi geldiyse hemen itiraz edin. Süreler kısadır.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği.
- Varsa mirasçılık belgesi.
- Mirasbırakana ait banka, tapu ve araç kayıtlarına ilişkin bilgi.
- Gelen icra ödeme emri ya da tebligatların bir örneği.
- Ölümü hangi tarihte öğrendiğinizi gösteren belge ya da bilgi.
Reddi miras kararı verilmeden önce terekenin gerçek durumunu bilmek gerekir. Bu nedenle mirasçılık belgesi alınması ve malvarlığı araştırması yapılması önerilir. Tereke borçlu değilse ret yerine miras paylaşımı gündeme gelir.
Kırıkkale’de Reddi Miras Dosyanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
Reddi miras süresi kaç aydır?
Gerçek ret için süre 3 aydır. Süre, mirasbırakanın ölümünü ve kendinizin mirasçı olduğunuzu öğrendiğiniz tarihte başlar. Ölüm tarihinden değil öğrenme tarihinden işler. Atanmış mirasçılarda süre, tasarrufun resmen bildirildiği tarihte başlar.
Reddi miras süresi geçerse ne olur?
Gerçek ret hakkı düşer ve miras kazanılmış sayılır. Ancak tereke ölüm anında açıkça borca batıksa miras hükmen reddedilmiş sayılır. Bu durum süreye bağlı değildir ve her zaman ileri sürülebilir. Alacaklı takip başlattığında bu savunma kullanılabilir.
Reddi miras nereye yapılır?
Mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Noterden ya da e-Devlet üzerinden reddi miras işlemi yapılamaz. Mirasçılık belgesi noterden alınabilir, ancak ret beyanı için mahkeme zorunludur.
Mirasın bir kısmı reddedilebilir mi?
Hayır. Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Borçların reddedilip malların kabul edilmesi gibi bir yol bulunmaz. Mirasın tamamı reddedilir. Koşullu beyan geçersiz sayılır.
Reddedilen miras payı kime geçer?
Reddeden mirasçı, mirasbırakandan önce ölmüş gibi sayılır. Payı kendi altsoyuna, yani çocuklarına geçer. Bu nedenle borçlu terekede çocukların da reddetmesi gerekir. Küçük çocuklar adına ret yasal temsilci tarafından yapılır.
Tüm mirasçılar reddederse ne olur?
En yakın mirasçıların tamamı mirası reddederse miras sonraki mirasçılara geçmez. Tereke, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda bir değer artarsa bu değer mirasçılara verilir.
Cenaze masrafını ödersem mirası kabul etmiş olur muyum?
Hayır. Cenaze giderlerinin karşılanması mirası kabul anlamına gelmez. Benzer şekilde terekenin korunmasına yönelik olağan işler de ret hakkını düşürmez. Ancak mirasbırakanın alacaklarını tahsil etmek ya da malları kendine mal etmek ret hakkını düşürür.
Ölüm aylığı almak mirası kabul sayılır mı?
Hayır. SGK’dan alınan ölüm aylığı ile dul ve yetim aylığı terekeye dahil değildir. Bu haklar doğrudan hak sahibine aittir. Bu nedenle ret hakkını etkilemez.
Alacaklılar reddi mirasa itiraz edebilir mi?
Evet. Mirasçı, malvarlığı borcuna yetmediği halde alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar ya da iflas idaresi reddin iptali için dava açabilir. Dava süresi ret tarihinden itibaren 6 aydır.
Reddi miras kararı geri alınabilir mi?
Hayır. Usulüne uygun yapılan ret beyanı kesindir ve geri alınamaz. Bu nedenle beyandan önce terekenin gerçek durumunun araştırılması önemlidir. Banka, tapu ve icra kayıtları incelenmeden karar verilmemelidir.
