Uyuşturucu madde kullanma suçu, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek ya da bulundurmaktır. Dayanağı TCK m.191’dir. Cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Fiil okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane sınırları içinde ya da 200 metre yakınında işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Suç şikayete bağlı değildir ve savcılık resen soruşturma açar. İlk kez işlenmesi halinde savcılık kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir. Bu karar 5 yıllık erteleme süresi ve en az 1 yıllık denetimli serbestlik tedbiri içerir. Süre altı aylık dönemlerle en fazla 2 yıl daha uzatılabilir. Yükümlülüklere uyulmaması ya da yeniden madde kullanılması halinde kamu davası açılır. Dava zamanaşımı 8 yıldır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
Yayın tarihi: 12 Ekim 2026 · Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Yazan: Av. Yavuz Kuzucu, Kırıkkale Barosu Sicil No: 230
Araç Aramasında Bulunan Küçük Paket
Rutin bir trafik kontrolünde araç araması yapıldı. Sürücünün üzerinde az miktarda madde bulundu. Sürücü maddeyi kendi kullanımı için aldığını söyledi.
Bu dosyada tek bir soru her şeyi belirler. Fiil kullanmak için bulundurma mıdır, yoksa ticaret midir? Birinci ihtimalde ceza 2 yıldan 5 yıla kadardır ve dava açılmadan erteleme mümkündür. İkinci ihtimalde ceza 10 yıldan başlar.
Bu ayrım dosyanın tamamını değiştirir. Bu yazıda uyuşturucu madde kullanma ve bulundurma suçu için geçerli kuralları sırayla açıklıyoruz.
Kırıkkale adliyesinde bu dosyalar çoğunlukla trafik kontrolü, üst araması ve ihbar üzerine açılır. Dosyaların önemli bölümünde kişi ilk kez yargılanmaktadır. Bu durumda süreç cezaevi yerine denetimli serbestlikle ilerler.
Uyuşturucu Kullanma Suçu Nedir? TCK 191 Ne Diyor?
Suç, Türk Ceza Kanunu’nun 191. maddesinde düzenlenmiştir. Madde başlığı “kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak” şeklindedir.
Korunan hukuki değer kamu sağlığıdır. Suçun oluşması için maddenin fiilen kullanılmış olması şart değildir. Kullanmak amacıyla bulundurmak yeterlidir.
Maddenin uyuşturucu ya da uyarıcı nitelikte olduğu, kriminal inceleme raporuyla tespit edilir. Rapor olmadan mahkumiyet kurulamaz. Madde miktarı ve saflık oranı da bu raporla belirlenir.
Suçun seçimlik hareketleri
- Satın almak. Bedel karşılığı maddeyi temin etmek.
- Kabul etmek. Bedelsiz olarak maddeyi almak.
- Bulundurmak. Maddeyi fiilen hakimiyeti altında tutmak.
- Kullanmak. Maddeyi vücuda almak.
TCK m.191
Suçun kanuni dayanağı
| Başlık | Durum |
|---|---|
| Kanuni dayanak | TCK m.191 |
| Ceza | 2 yıldan 5 yıla kadar hapis |
| Okul ve benzeri yerler çevresi | Ceza yarı oranında artırılır (200 metre) |
| Şikayet | Şikayete bağlı değildir, savcılık resen soruşturur |
| İlk işlem | Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (zorunlu) |
| Erteleme süresi | 5 yıl |
| Denetimli serbestlik | En az 1 yıl, 6 aylık dönemlerle en fazla 2 yıl uzatılır |
| Etkin pişmanlık | TCK m.192, şartları varsa ceza verilmez |
| Dava zamanaşımı | 8 yıl |
| Görevli mahkeme | Asliye ceza mahkemesi |
Kullanma ile Ticaret Arasındaki Sınır
Bu ayrım dosyanın en kritik noktasıdır. TCK m.188 uyuşturucu madde ticaretini düzenler ve cezası çok daha ağırdır. Nitelemenin değişmesi sonucu kökten değiştirir.
Kanunda kişisel kullanım için sabit bir miktar sınırı yoktur. Mahkeme, bulunan miktarı kişinin kullanım ihtiyacıyla karşılaştırır. Değerlendirme somut olaya göre yapılır.
Ticarete işaret eden ölçütler
- Miktarın kişisel kullanım ihtiyacını aşması. Yargıtay içtihatlarında maddenin türüne göre günlük kullanım miktarları esas alınır.
- Satışa yönelik davranışlar. Alıcı aranması, numune gösterilmesi ya da pazarlık yapılması.
- Maddenin paketlenme biçimi. Küçük ve eşit miktarlarda ayrı paketler halinde bulunması.
- Yanında bulunan malzemeler. Hassas terazi, poşet ve paketleme malzemesi.
- Birden fazla madde türünün birlikte bulunması.
- Kişinin gelir durumu. Bulunan miktarı karşılayacak maddi imkanının olmaması.
- Saklama biçimi. Depo niteliğinde bir yerde gizlenmiş olması.
Önemli
Tek başına ihbar yeterli değildir
Uyuşturucu Kullanma Suçunun Cezası 2026
TCK 191 kapsamındaki temel ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Ancak uygulamada ilk kez işlenen fiillerde bu ceza doğrudan verilmez. Önce erteleme kurumu işler.
Ceza ve artırım halleri
- Temel ceza: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis.
- Okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane çevresi: Bu yerlerin sınırları içinde ya da 200 metre yakınında işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.
- Zincirleme suç: Aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda işlenen fiillerde tek ceza verilir ve artırılır.
- Yaş küçüklüğü: Fail 18 yaşından küçükse yaş grubuna göre indirim uygulanır ve dava çocuk mahkemesinde görülür.
Suç şikayete bağlı değildir. Savcılık resen soruşturma açar. Bu nedenle şikayetten vazgeçme gibi bir yol bulunmaz. Dosya ancak erteleme ve denetimli serbestlik süreciyle kapanır.
Avukata Sor
Madde türüne göre değerlendirme
Yargıtay kişisel kullanım miktarını belirlerken madde türünü esas alır. Esrar, eroin, kokain ve metamfetamin için farklı ölçütler uygulanır.
Esrarda birkaç aylık kullanım ihtiyacını aşan miktarlar kişisel kullanım dışı kabul edilir. Sentetik maddelerde ise net ağırlık belirleyicidir. Bu nedenle kriminal raporda yer alan net miktar bilgisi dosyanın en önemli verisidir.
Kenevir ekimi dosyalarında da benzer bir değerlendirme yapılır. Bitki sayısı ve ekimin biçimi birlikte ele alınır. Başka delil yoksa sınırlı sayıda bitkinin kişisel kullanım amacıyla yetiştirildiği kabul edilebilir.
Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi
Bu kurum TCK m.191’in en önemli parçasıdır. Suçtan dolayı başlatılan soruşturmada savcılık, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir.
Karar takdiri değildir. Şartları varsa savcılık bu kararı vermek zorundadır. Erteleme süresi 5 yıldır ve bu süre içinde dava açılmaz.
Erteleme kararının sonuçları
- Dava açılmaz. Şüpheli mahkemeye çıkmaz ve hakkında mahkumiyet kurulmaz.
- Adli sicile işlemez. Erteleme kararı adli sicil kaydında görünmez.
- Denetimli serbestlik uygulanır. En az 1 yıl süreyle yükümlülükler getirilir.
- Tedavi gerekebilir. Bağımlılık tespit edilirse tedavi de yükümlülükler arasına eklenir.
- Uyuşturucu testi yapılır. Savcılık yılda en az iki kez test yaptırır.
- Süre sonunda düşme kararı verilir. Yükümlülüklere uyulursa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Dikkat
Erteleme bir kez uygulanır
Denetimli Serbestlik ve İhlal Sonuçları
Denetimli serbestlik, erteleme kararının uygulama ayağıdır. Kişi belirli yükümlülükler altında toplum içinde denetlenir.
Denetim süreci
- Asgari süre 1 yıldır. Savcılık gerekli görürse 6 aylık dönemler halinde en fazla 2 yıl daha uzatabilir. Toplam süre 3 yılı geçemez.
- Düzenli imza ve görüşme. Denetimli serbestlik müdürlüğüne belirlenen aralıklarla başvurulur.
- Rehberlik ve eğitim programları. Katılım zorunlu tutulabilir.
- Tedavi yükümlülüğü. Bağımlılık varsa tedavi süreci de denetime dahil edilir.
- Periyodik test. Yılda en az iki kez uyuşturucu testi yapılır.
İhlal sayılan haller
- Yükümlülüklere ısrarla uyulmaması.
- Tedavi gereklerine ısrarla uyulmaması.
- Erteleme süresi içinde yeniden madde satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması.
- Erteleme süresi içinde yeniden madde kullanılması.
İhlal halinde savcılık kamu davası açar. Yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır. Bu aşamada TCK m.191/8 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu yeniden gündeme gelebilir. Bu suça özgü düzenleme, genel şartlar aranmaksızın HAGB uygulanmasına imkan tanır.
HAGB
2026 itibarıyla son durum
Etkin Pişmanlık ve Tedavi Başvurusu
TCK m.192 bu suç grubunda güçlü bir savunma aracıdır. İki ayrı hal düzenlenmiştir ve her ikisi de sanığın lehinedir.
İki etkin pişmanlık hali
- Bilgi vererek yakalamaya katkı. Resmi makamlar haberdar olmadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildiren ve suçluların yakalanmasını ya da maddenin ele geçirilmesini sağlayan kişiye ceza verilmez.
- Sonradan yardım. Resmi makamlar haberdar olduktan sonra gönüllü olarak yardım edilmesi halinde ceza dörtte birinden yarısına kadar indirilir.
- Tedavi başvurusu. Kullanmak için madde bulunduran kişi, hakkında soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara başvurarak tedavi ettirilmesini isterse cezaya hükmolunmaz.
Tedavi başvurusu zamanlaması kritiktir. Başvuru soruşturma başlamadan önce yapılmalıdır. Yakalandıktan sonra yapılan başvuru bu kapsamda değerlendirilmez. Ancak denetimli serbestlik sürecinde tedaviye uyum, dosyanın seyrini olumlu etkiler.
Sonuçları ve diğer etkileri
Uyuşturucu dosyaları yalnızca ceza boyutuyla sınırlı kalmaz. Sürücü belgesi, memuriyet ve silah ruhsatı süreçleri de etkilenebilir.
Trafikte uyuşturucu etkisi altında araç kullanılması ayrıca TCK m.179 kapsamında değerlendirilir. Bu fiil için Karayolları Trafik Kanunu uyarınca idari para cezası ve sürücü belgesine el koyma da uygulanır.
Memuriyet başvurularında güvenlik soruşturması aşamasında dosya gündeme gelebilir. Erteleme kararı adli sicilde görünmese de, ilgili mevzuat kapsamında yapılan sorgulamalarda kayıt ortaya çıkabilir.
İspat, Savunma ve Dikkat Edilecek Adımlar
Bu dosyalarda savunmanın merkezinde iki konu vardır. Aramanın hukuka uygunluğu ve maddenin niteliği ile miktarı.
Savunmada incelenmesi gereken noktalar
- Arama kararı var mı? Hakim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcının yazılı emri aranır. Usulsüz aramada elde edilen delil hükme esas alınamaz.
- Arama tutanağı usulüne uygun mu? Tutanakta bulunması gereken imzalar ve açıklamalar kontrol edilmelidir.
- Kriminal rapor ne diyor? Maddenin türü, net miktarı ve saflık oranı bu raporla belirlenir. Rapora itiraz mümkündür.
- Miktar kişisel kullanımla uyumlu mu? Bu değerlendirme nitelemeyi belirler.
- Zincirleme suç değerlendirmesi doğru mu? Farklı tarihli fiiller tek suç sayılabilir.
- Daha önce erteleme kararı var mı? Sicil kontrolü yapılmalıdır.
Dosyanızda atmanız gereken adımlar
- İfade vermeden önce avukatla görüşün. İlk ifade dosyanın yönünü belirler.
- Arama evrakını inceletin. Hukuka aykırılık varsa baştan ileri sürülmelidir.
- Kriminal raporu takip edin. Miktar ve saflık oranı nitelemeyi etkiler.
- Tedavi gerekiyorsa erken başvurun. Gönüllü başvuru lehe sonuç doğurur.
- Denetim yükümlülüklerine eksiksiz uyun. Tek bir ihlal dava açılmasına yol açar.
- Test takvimini kaçırmayın. Gelmemek ihlal sayılır.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
- İfade tutanağı, arama ve el koyma tutanağının bir örneği.
- Varsa kriminal inceleme raporu.
- Denetimli serbestlik müdürlüğünden gelen tebligatlar.
- Varsa tedavi süreci ve hastane kayıtları.
- Adli sicil kaydı.
Kırıkkale’de Uyuşturucu Dosyanız İçin Hukuki Destek
Sık Sorulan Sorular
Uyuşturucu kullanma suçunun cezası ne kadar?
TCK m.191 uyarınca ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Fiil okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane sınırları içinde ya da 200 metre yakınında işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Ancak ilk kez işlenen fiillerde dava açılmadan erteleme kararı verilir.
İlk kez yakalandım, hapse girer miyim?
Kural olarak hayır. Savcılık hakkınızda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir. Erteleme süresi 5 yıldır ve bu süre içinde en az 1 yıl denetimli serbestlik uygulanır. Yükümlülüklere uyulursa dava açılmaz ve kayıt adli sicilde görünmez.
Denetimli serbestlik ne kadar sürer?
Asgari süre 1 yıldır. Savcılık gerekli görürse 6 aylık dönemler halinde en fazla 2 yıl daha uzatabilir. Toplam denetim süresi 3 yılı geçemez. Bu süre içinde düzenli başvuru, rehberlik programlarına katılım ve periyodik uyuşturucu testi yükümlülüğü bulunur.
Denetimli serbestliği ihlal edersem ne olur?
Yükümlülüklere ısrarla uyulmaması ya da erteleme süresi içinde yeniden madde kullanılması ihlal sayılır. Bu halde ayrı bir soruşturma açılmaz, mevcut dosyada kamu davası açılır ve yargılama başlar. Yargılamada TCK m.191/8 uyarınca HAGB gündeme gelebilir.
Ne kadar madde kişisel kullanım sayılır?
Kanunda sabit bir miktar sınırı yoktur. Mahkeme bulunan miktarı kişinin kullanım ihtiyacıyla karşılaştırır. Maddenin türü, paketlenme biçimi, yanında bulunan malzemeler ve kişinin gelir durumu birlikte değerlendirilir. Yargıtay içtihatlarında madde türüne göre günlük kullanım miktarları esas alınır.
Uyuşturucu ticareti ile kullanma arasındaki fark nedir?
Kullanma suçunda madde kişisel kullanım amacıyla bulundurulur ve ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Ticaret suçunda ise satma, satın alma, nakletme veya bulundurma ticari amaçla yapılır. TCK m.188 kapsamındaki ticaret suçunun cezası çok daha ağırdır.
Uyuşturucu kullanma suçu şikayete bağlı mıdır?
Hayır. Suç şikayete bağlı değildir ve savcılık resen soruşturma açar. Bu nedenle şikayetten vazgeçme gibi bir yol bulunmaz. Dosya ancak erteleme ve denetimli serbestlik süreciyle kapanır. Dava zamanaşımı 8 yıldır.
Tedavi için başvurursam ceza alır mıyım?
Hakkınızda soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara başvurarak tedavi talebinde bulunursanız cezaya hükmolunmaz. Bu düzenleme TCK m.192’de yer alır. Başvurunun zamanlaması kritiktir, yakalandıktan sonra yapılan başvuru bu kapsamda değerlendirilmez.
Uyuşturucu davası hangi mahkemede görülür?
TCK m.191 kapsamındaki davalar asliye ceza mahkemesinde görülür. Kırıkkale merkezdeki dosyalar Kırıkkale Adliyesi’nde görülür. Uyuşturucu ticareti suçlarında ise dava ağır ceza mahkemesinde görülür.
Erteleme kararı adli sicilde görünür mü?
Hayır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı adli sicil kaydında yer almaz. Bu kayıtlar yalnızca ilgili soruşturmalarda kullanılmak üzere ayrı bir sistemde tutulur. Erteleme süresi sorunsuz tamamlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
